Acele el koyma yapıldıktan sonra projeden vazgeçildi; depo edilen parayla arazinin iadesi nasıl ilişkilidir?

Acele el koyma için bankaya yatırılan para ile taşınmazın kesin olarak idareye geçmesi aynı aşama değildir. Projeden vazgeçilmişse önce yalnız acelelik yolundan mı, yoksa kamulaştırmanın tamamından mı vazgeçildiğini ve geçerli kararın hangi alanı kapsadığını belirleyin. Tapu tescili yapılmışsa, yalnız depo bedelini geri vermekle tapunun otomatik olarak size döneceğini varsaymayın.

Paranın hâlâ bankada bloke olmasıyla sizin veya yetkili temsilcinizin parayı çekmiş olması farklı hesap gerektirir. Banka hareketlerini, el koyma kararını, varsa bedel tespiti ve tescil dosyasını ve vazgeçme kararını birlikte alın. Hangi tutarın hangi paydaş adına yatırıldığı ve gerçekten kime ödendiği açıklansın. Çekilmemiş para için kişisel olarak tahsil etmişsiniz gibi borç hesabı yapılmasını da, çekilmiş paranın sırf arazi sizde kaldı diye koşulsuz sizde kalacağını da kabul etmeyin.

Yargıtayın incelediği bir olayda, vazgeçme sonrasında daha önce çekilmiş acele el koyma bedeli için iade takibi yapılmış; ana para sonradan ödense bile temerrüt dönemine ilişkin faiz ve takip giderleri ayrıca ele alınmıştır. Bu nedenle “vazgeçme var, hiçbir faiz olmaz” veya “parayı çektiğim günden beri mutlaka faiz işler” şeklinde genel bir hesap kurmayın. İade borcunun durumu, bildirim, temerrüt ve ödeme tarihleriyle mahkeme veya icra kararının kapsamı belirleyicidir.

Öte yandan idarenin araziyi fiilen teslim etmesi, geride bıraktığı hasar ve önceki kullanım kaybı ayrı değerlendirilmelidir. Para iadesi hesabını bu taleplerle otomatik olarak mahsuplaştırmayın; her kalemin dayanağı ve miktarı ortaya konulmalıdır. İdareden teslim ve kayıt temizliği işlemlerini, iade isteminin ayrıntılı hesabını yazılı isteyin. Bir tarafta para geri istenirken diğer tarafta kullanım veya şerh sürüyorsa bunu belgeleriyle ayrıca ileri sürün; kendi başınıza taşınmazın ve paranın bütün hukuki durumunun çözüldüğünü varsaymayın.