Kamulaştırma naklinde eşyaların bir kısmı benim, bir kısmı kiralık; taşıma hasarında talepte bulunacak kişiyi nasıl ayırırız?

Eşyanın sahibiyle taşıma sözleşmesindeki gönderen veya teslim alacak kişi her zaman aynı kişi değildir. Kiraladığınız bir makineyi ya da başkasından ödünç aldığınız eşyayı taşıtmanız, hasar için hiçbir talepte bulunamayacağınız anlamına gelmez. Ancak kendi eşyanızla başkasına ait eşyayı aynı listede sahiplik ayrımı yapmadan göstermek, zararın kimin hesabına istendiğini belirsizleştirir.

Taşıma hukukunda gönderilen, eşyanın kaybı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle gönderenin sözleşmeden doğan istem haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilir; gönderenin yetkisi de devam eder. Kendi menfaatine veya başkasının menfaatine hareket edilmesi bu yetkiyi tek başına ortadan kaldırmaz. Bu nedenle önce sözleşmedeki göndereni, teslim alacak kişiyi ve eşyanın malikini ayrı ayrı belirleyin; yalnız faturada kimin adı yazdığına bakarak diğer kişilerin bütün haklarını dışlamayın.

Kiralık eşyanın sahibi sözleşmenin tarafı değilse, onun taşıyıcıya karşı sözleşme dışı talebi ayrıca değerlendirilir. Kanundaki sorumluluktan kurtulma nedenleri ve sınırlar bu talepte de gündeme gelebilir; fakat sahibinin onayı olmadan elinden çıkan eşya veya taşıma yetkisinin bulunmadığının bilindiği durumlar için özel istisnalar vardır. “Mal benim, taşıma sınırları bana hiç uygulanmaz” ya da “sözleşmeyi ben imzalamadım, hiçbir hakkım yok” sonuçlarından birine hemen varmayın.

Envanterde her eşyanın sahibini, kiralama veya teslim belgesini, önceki durumunu ve hasarını eşleştirin. Kiraya verene yaptığınız bildirimi, onarım talebini ve varsa gerçekten ödediğiniz zararı ayrı saklayın. Aynı zararın farklı kişilerce iki kez tahsil edilmesi istenmemelidir. Talebi kimin hangi sıfatla yürüteceğini netleştirirken taşıyıcıya yapılacak hasar bildirimini de geciktirmeyin; uygulanacak süre, taşımanın türüne göre ayrıca kontrol edilmelidir.