Yargılama, ödeme ve icra
Temmuzda reeskont değişti; yasal faiz aynı gün otomatik değişir mi?
Hayır. Kanuni faizin Merkez Bankası reeskont oranına bağlanması, reeskont her değiştiğinde kanuni faizin de aynı gün değişeceği anlamına gelmez. Yeni düzenleme, günlük değişim yerine belirli tarihlerdeki oranları esas alır. Önce hesabınızda gerçekten bu kanuni faiz kuralının mı uygulandığını belirleyin; başka bir faiz türünün takvimiyle karıştırmayın.
3095 sayılı Kanundaki kurala göre yıllık kanuni faiz, önceki yılın 31 Aralık gününde uygulanan kısa vadeli reeskont oranının yüzde seksenidir. 30 Haziran günündeki reeskont oranı, o 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde sekseni esas alınır. Buradaki karşılaştırma, reeskont oranlarının arasındaki puan farkıdır; “yüzde beş artış” hesabıyla aynı değildir. Kural yalnız yükselişi değil, belirtilen büyüklükteki düşüşü de kapsar.
Bu nedenle yalnız Temmuz ayında yeni bir reeskont oranı açıklandığını göstererek kanuni faizi o günden itibaren değiştirmek yeterli olmaz. Hangi yılın hangi yarısı için hesap yapıldığına ve kanunun esas aldığı tarihlerdeki oranlara bakılmalıdır. Ayrıca bu sistem 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Yılın ikinci yarısına ilişkin kuralı okuyup yeni sistemi 2026’nın 1 Temmuzundan veya daha eski bütün dönemlerden başlatmayın; değişiklik öncesi dönem ayrıca ele alınmalıdır.
İdarenin veya bankanın hesabında kullanılan faiz türünü, dönemleri, dayanak reeskont oranının tarihini ve yüzde seksen hesabını ayrı satırlarda gösteren bir döküm isteyin. Reeskont oranıyla bulunan kanuni faiz oranını doğrudan aynı sayı olarak yazmayın. Mahkemenin hükmü, alacağın niteliği ve varsa özel faiz düzenlemesi ayrıca önemlidir. Bu takvim açıklaması, kamulaştırmadaki her alacağa aynı faiz türünün uygulanacağı veya bütün dönemler için tek oran kullanılacağı anlamına gelmez.