Beş yıl içinde sadece etüt yapılmış; bu geri alma hakkımı engelleyen işlem sayılır mı?

Etüt yapılması her durumda yeterlidir de, hiçbir zaman yeterli değildir de denilemez. Kanun yalnız bitmiş bir bina aramaz; kamulaştırma amacına uygun işlem veya tesisat ile gerçek kamu ihtiyacına tahsis önemlidir. Bu nedenle etüdün sadece adı değil, hangi somut işi hazırladığı, uygulanabilirliği ve devamında ne yapıldığı araştırılmalıdır.

Anayasa Mahkemesi, yol amacıyla alınan fakat koruma kararları nedeniyle bu amaçla kullanılamayan taşınmazlarla ilgili bir olayda, belediyenin koruma kuruluyla yazışmalar yapmasını tek başına yeterli görmemiştir. Yolun gerçekleştirilemeyeceği anlaşılmışken ve başka bir kamu amacına da tahsis yokken, yıllarca süren yazışmaların gerçek kullanımın yerine geçirilmesini eleştirmiştir. Karar, her etüdü geçersiz sayan genel bir kural değildir; somut ilerleme ile sonucu olmayan kâğıt üzerindeki faaliyetin ayrılmasını gösterir.

Etüt raporunun tarihini ve içeriğini, projenin onaylarını, uygulamayı engelleyen kararları, ihale ve yapım kayıtlarını birlikte isteyin. Rapor gerçekten taşınmazı kapsıyor mu, yapılabilir bir projeye mi dayanıyor, bilinen bir hukuki engel çözülememiş mi, aynı yazışma yıllarca tekrarlanmış mı, somutlaştırın. Fotoğrafta arazi boş görünmesiyle bütün proje için hiçbir uygun işlem bulunmaması aynı değildir.

Beş yıllık incelemede kamulaştırma bedelinin kesinleşme tarihi esas alınır; geri alma hakkı doğmuşsa ayrıca bir yıllık kullanım süresi vardır. Sırf etüdün etkisini tartışmak bu süreleri durdurmaz. Anayasa Mahkemesinin değinilen olayda verdiği sonuç ihlal ve yeniden yargılamadır; sizin tapunuzun otomatik döndüğü veya bütün sürelerin kaldırıldığı anlamına gelmez. Talebinizi somut projenin uygulanabilirliği ve yapılan işlemlerin gerçek işlevi üzerinden kurun.