Taksitli büyük projede acele el koyma için tüm bedel değil ilk taksit yatırılmış; hangi koşulları kontrol etmeliyim?

Önce gerçekten kanundaki taksit istisnasına girilip girilmediğini kontrol edin. Acele el koyma hükmü, Kamulaştırma Kanunu’nun özel taksit koşullarının geçerli olduğu hâllerde yatırılacak miktarı ilk taksit olarak düzenler. Bu nedenle her acele dosyasında mutlaka bütün bedelin yatırılması gerektiği söylenemez; ama projeye yalnız “büyük” denilmesi de ilk taksitle yetinmeye izin vermez.

İdareden taksit uygulamasına dayanak proje ve kabul kararını isteyin. Kanundaki istisna, Cumhurbaşkanınca kabul olunan büyük enerji ve sulama projeleri, iskân projeleri, yeni orman yetiştirilmesi, kıyıların korunması ve turizm amacıyla yapılan kamulaştırmalarla ilişkilidir. Bir yolun veya başka işin bunların parçası olduğu söyleniyorsa bağlantının belgede gösterilmesini isteyin. Büyük proje ilanı yapılmasıyla ödeme yönünden taksit istisnası aynı ölçüt değildir.

İlk tutarın nasıl hesaplandığını, mahkemenin hangi bedeli ve hangi ödeme kapsamını esas aldığını ve bankaya gerçekte ne yatırıldığını karşılaştırın. Kanunda peşin miktarın toplam bedelin altıda birinden az olamaması; kalan kısmın peşin miktardan az olmayan eşit taksitlerle, en çok beş yılda ve faizli ödenmesi öngörülür. İlgili yılın bütçe hükmü de hesapta önemlidir; buradan bütün dosyalara uygulanacak sabit bir lira tutarı çıkarmayın.

Toprağını doğrudan işleyen küçük çiftçiye ait kamulaştırılan toprak için bedelin her hâlde peşin ödenmesi kuralını da gözden kaçırmayın; bu durumun sizin için geçerli olup olmadığını belgelerinizle açıklatın. Taksit dayanağı, ilk ödeme hesabı ve kalan ödeme planı dosyada ayrı görülmelidir. İlk tutarın yatırılması nihai kamulaştırma bedelinin ve kalan edinim işlemlerinin tamamlandığı anlamına gelmez; hesap veya istisna uyuşmazlığını ilgili dosyada somutlaştırın.