Baraj idaresi arazimin bir bölümünü zaten nehir yatağı diye bedel dışında bıraktı; su altında kalmasının baraj çalışmasından kaynaklandığını gösterebilirsem durum değişir mi?

Evet, bu ayrım sonucu değiştirebilir. Önceden doğal nehir yatağı olan ve özel mülkiyete konu olmayan bir yer ile baraj çalışması nedeniyle sonradan su altında kalan özel mülkiyetteki arazi aynı şekilde değerlendirilemez. Bugünkü su sınırını esas alarak bir bölümü doğrudan nehir yatağı saymak, suyun hangi nedenle ve ne zaman o alana yayıldığı açıklanmadan yeterli olmayabilir.

İncelemede eski tapu ve kadastro belgeleri, proje öncesi hava fotoğrafları, nehir yatağının eski sınırı, barajın su kotları ve suyun yayılmasına ilişkin teknik veriler önem taşır. Bunlar, bedel dışında bırakılan bölümün proje öncesindeki hukuki ve fiilî durumunu ve baraj çalışmasıyla bağlantıyı göstermeye yarar. Tapu kaydı tek başına doğal kamu malı niteliğindeki bir alanı özel mülkiyet hâline getirmediği gibi, arazinin bugün su altında olması da önceden özel mülkiyette bulunmadığını tek başına göstermez.

Özel mülkiyetteki bölümün kamu çalışması nedeniyle kalıcı biçimde kullanılamaz hâle geldiği ortaya konulursa, bedel dışında bırakılmasına bu temelde karşı çıkılabilir. Su basması geçici ise veya yalnızca belirli zararlar doğurmuşsa, giderimin türü buna göre değişebilir. Barajla bağlantının gösterilmesi önemlidir; ancak hangi alan için hangi bedelin ödeneceği mülkiyet, nedensellik ve müdahalenin kapsamı birlikte belirlenmeden kesinleşmez.