İrtifak süresiz gösterilmişti, proje geçici hale geldi; süre yönünden düzeltme isteyebilir miyim?

Evet, projenin artık yalnız geçici kullanım gerektirdiğini gösteren değişikliğe dayanarak irtifakın süresinin yeniden değerlendirilmesini isteyebilirsiniz. Ancak iş programının geçici olması ile kurulan hakkın hukuken süreli olması aynı değildir. Önce “geçici” denilenin yalnız inşaat çalışması mı, yoksa tesisin ve kullanım ihtiyacının tamamı mı olduğunu açıklığa kavuşturun; kalıcı bir hattın kısa sürede yapılması, hattın kullanım hakkını geçici yapmaz.

Eski ve yeni proje onayını, irtifak kurulmasına ilişkin kararı, varsa anlaşma tutanağını ve güncel tapu kaydını birlikte isteyin. Süre belirtilmiş mi, ne zaman başlayacağı ve hangi olayla biteceği tanımlanmış mı, plan ekiyle metin uyumlu mu, kontrol edin. Bir hak tapuda zaten kurulmuşsa kapsamı bakımından kayıt ve kazanılma dayanağı önemlidir; idarenin yeni iş programı tek başına sicildeki hakkı değiştirmiş sayılmaz.

Henüz anlaşma yapılacaksa kabulünüzün hangi süre ve kullanım için olduğunu açıkça belirtin; geçici ihtiyaca rağmen neden süresiz hak istendiğinin açıklanmasını talep edin. Amaç için yeterli hakkın edinilmesi ile daha geniş bir hakkın alınması arasındaki ayrım, kamulaştırma yoluyla irtifakta önem taşır. Buna karşılık sizin süre öneriniz tek taraflı olarak idarenin kararını veya imzalanmış anlaşmayı değiştirmez; gerekli yetkili işlem ve yazılı düzenleme ayrıca yapılmalıdır.

Süreyle birlikte, kullanım sonunda alanın nasıl teslim edileceğini ve varsa kalıcı tesislerin ya da sınırlamaların ne olacağını da sorun. Bedel hesabının hangi kullanım süresine ve hangi etkiye dayandığını kontrol edin; süre değişikliğinin bedeli her durumda aynı oranla değiştirdiği söylenemez. Önceden kurulmuş hakkın daraltılması, kaldırılması veya sicilden çıkarılması gerekiyorsa bunun ayrı işlemlerini takip edin; projeye “geçici” adı verilmesiyle hakkın kendiliğinden sona erdiğini varsaymayın.