Miras bırakanın son eşi olduğunu söyleyen biri çıktı; kamulaştırma bedeli dağıtılmadan neyi açıklığa kavuşturmalıyım?

Önce bu kişinin mirasbırakanın ölüm tarihinde hukuken eşi olup olmadığını açıklığa kavuşturun. Birlikte yaşamış olması veya kendisini “son eşi” diye tanıtması tek başına sağ kalan eşin miras payını doğurmaz. Buna karşılık aile üyelerinin bu evliliği bilmiyor olması da resmî evliliği yok saymaya yetmez; belirleyici olan doğrulanmış medeni durumdur.

Nüfus ve evlenme kayıtlarını, aile cüzdanını, varsa önceki evliliğin sona ermesine ilişkin kararları ve kesinleşme kayıtlarını karşılaştırın. Evlenme tarihi, ölüm tarihi ve varsa boşanmanın kesinleşme tarihi birbirinden ayrılmalıdır. Yabancı ülke belgesi varsa kaynağı ve Türkiye'deki hukuki etkisi ayrıca incelenmeli; yalnız alışık olmadığınız belge biçimi nedeniyle geçersiz sayılmamalıdır.

“Zaten başka biriyle evliydi, bu yüzden yeni evlilik hiç yoktur” sonucunu da kendiniz vermeyin. Kanuna göre batıl evlilik bile hâkimin kararına kadar geçerli evliliğin sonuçlarını doğurur. Mirasçıların devam ettiği evlenmenin butlanı davasında sağ kalan eşin evlenirken iyiniyetli olmadığının anlaşılması ise mirasçılık sonucunu değiştirebilir. Bu nedenle mevcut dava ve kararlar görülmeden yalnız aile anlatımıyla eşin adını ödeme listesinden çıkarmayın.

Eş sıfatı doğrulanırsa miras payı, birlikte mirasçı olduğu kişilere göre belirlenir; her ailede aynı oran uygulanmaz. İddia ve kayıt çelişkilerini mirasçılık belgesiyle ilgili dosyaya ve bedel mahkemesine bildirip doğru hak sahibi ve pay listesinin hazırlanmasını, ödeme riski varsa gerekli korumanın değerlendirilmesini isteyin. Banka kimin geçerli evlilik yaptığını kendisi karara bağlamaz; kişisel mal veya başka bir alacak iddiasını da eş sıfatından doğan miras payıyla tek kalemde toplamayın.