Kamulaştırılan köyde tapulu evim var ama sürekli başka yerde yaşıyorum; bedel hakkımla iskân için ikamet koşulunu ayrı mı ele almalıyım?

Evet; evin kamulaştırma bedeline ilişkin hakkınızla devlet eliyle iskân edilme koşullarını ayrı değerlendirmelisiniz. Evin gerçekten size ait olması ve kamulaştırılması hâlinde, sürekli başka yerde yaşamanız tek başına mülkiyetinizin karşılığı olan bedeli ortadan kaldırmaz. Buna karşılık tapulu ev sahibi olmanız, yeni yerleşim yerinde mutlaka konut verileceği anlamına gelmez.

5543 sayılı İskân Kanunu’nun genel düzenlemesinde, iskân planlama etütleri başlamadan önce yerini terk etmiş olan taşınmaz sahibi aileler iskân edilmez. Uygulama Yönetmeliği de taşınmazı bulunsa bile kamulaştırma alanındaki yerleşim biriminde oturduğunu belgeleyemeyenleri hak sahipliği dışında tutar. Bu nedenle eski evinizin tapusu ile orada yaşadığınızı gösteren kayıtlar farklı konuları kanıtlar. Taşınmazı olmayan aileler için öngörülen üç yıllık yerleşiklik koşulunu da bütün tapu sahiplerine aynen uygulanan bir süre gibi okumayın.

Ancak bu genel kuraldan hareketle her projede kesin ret sonucu çıkarmayın. Örneğin 6292 sayılı Kanun uyarınca 5543 sayılı Kanuna göre yapılan nakil ve yerleştirmelerde, Yönetmeliğin geçici hükmü söz konusu oturma şartını içeren bendi uygulama dışında bırakır. Önceden başlamış işlemlerin geçiş hükümleri ve DSİ’nin yürüttüğü baraj projelerine ilişkin özel iskân düzeni de ayrıca kontrol edilmelidir. Dolayısıyla projenizin hangi hukuki düzenlemeye bağlı olduğu, ikamet kaydınız kadar önemlidir.

Tapu kaydını, iskân duyurusunu, planlama etüdünün başlangıç tarihini ve ne zaman başka yere taşındığınızı gösteren belgeleri birlikte inceletin. İdareden, hakkınızda hangi iskân koşulunu ve varsa hangi istisnayı uyguladığını açıkça belirtmesini isteyin. İskân için başvuru ve bedel aktarma taahhüdü gibi diğer koşullar da ayrıca bulunabilir; yalnız ikamet meselesinin çözülmesi bütün hak sahipliği şartlarının tamamlandığı anlamına gelmez. İskân talebiniz reddedilmişse bunu, kamulaştırılan evin bedelinden de vazgeçmeniz gerektiği şeklinde kabul etmeyin.