İl özel idaresinin kapatılmasıyla bir taşınmaza ilişkin özel irtifak alacağımın muhatabı nasıl bulunur?

İl özel idaresinin kapanması, irtifakla ilgili alacağınızın kendiliğinden yok olduğu veya her durumda büyükşehir belediyesine geçtiği anlamına gelmez. Önce kapatılmanın dayandığı kanunu, alacağınızın hangi işlemden doğduğunu ve bu işlemle ilgili hak ve borçların hangi kuruma devredildiğini belirleyin. Büyükşehir düzenlemesi kapsamındaki il özel idarelerinde doğru muhatap, somut devir kaydına göre bulunur.

Bu düzenleme, kaldırılan il özel idaresinin taşınmazlarıyla birlikte hak, alacak ve borçlarının da komisyon kararıyla ilgili kurumlara devredilmesini öngörür. Devralan yalnız belediye olmayabilir; bakanlık, ilgili kuruluş, valilik veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı gibi farklı muhataplar söz konusu olabilir. Valilikten devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonunun kararını ve alacağınızla bağlantılı eki isteyin. Yalnız parselin bugünkü tapu malikini öğrenmekle yetinmeyin; borcun ve işlem dosyasının devrini de sorun.

Kanun, bu il özel idarelerinin sürmekte olan davalarında ve eski faaliyet dönemleriyle işlemlerine ilişkin sonradan açılacak davalarda muhatabın devrin yapıldığı ilgili kurum olduğunu ayrıca belirtir. Köylerin devam eden davaları için öngörülen ilçe belediyesi kuralını, kapanan il özel idaresine otomatik uygulamayın. Ayrıca Hazineye geçen taşınmazın başka bir kuruma tahsis edilmiş olması, o kurumun tapu maliki olmasıyla aynı değildir; kullanım, mülkiyet ve borç devri kayıtlarını ayırın.

İrtifakın kuruluş belgesini, tapu kaydını, bedel veya ödeme taahhüdünü, varsa mahkeme kararını ve ödenmeyen kısmı gösteren kayıtları birlikte sunun. Bu belgeler hem alacağın gerçekten mevcut olup olmadığını hem de hangi kuruma yöneltileceğini belirlemeye yarar. İl özel idaresinin kaldırılmış olması tek başına yeni bir bedel hakkı yaratmaz; fakat “eski kurum kapandı” cevabı da devir zincirinin araştırılması yerine geçmez. Gelen tebligatları takip ederek muhatap ve talep konusunu somutlaştırın.