Dışarıdan alınan rapor doğrudan teklif olmuş; ayrıca kıymet takdir komisyonu kurulması gerekir mi?

Evet. Dışarıdan değerleme raporu alınması, idarenin kendi bünyesi içinden en az üç kişilik kıymet takdir komisyonu görevlendirme yükümlülüğünü kaldırmaz. Kanun uzman kişi, kurum veya kuruluş raporlarından yararlanılmasını öngörür; fakat tahmini bedeli belirleyecek idari komisyonu da ayrıca düzenler. Özel raporun doğrudan size teklif olarak gönderilmiş olması, bu komisyonun hiç kurulmadığını veya raporu değerlendirdiğini tek başına göstermez.

İdareden raporun tarihini, hazırlayanı, parsel ve hak kapsamını; kıymet takdir komisyonunun görevlendirme belgesini ve tahmini bedelin hangi komisyon işlemiyle belirlendiğini gösteren mevcut kayıtları isteyin. Komisyonun raporu kendi değerlendirmesine dayanak alması ile raporun hiçbir komisyon işlemi olmadan aktarılması ayrılmalıdır. İncelediğiniz belge yalnız raporun üst yazısıysa, bedel tespitine ilişkin asıl kayıt ve eklerin örneğini de sorun.

Komisyonun dış raporla aynı sonuca varması, yalnız bu nedenle görevin devredildiğini kanıtlamaz. Kanun her durumda dış rapordan farklı bir rakam veya ikinci bir dış rapor üretilmesini şart koşmaz. Asıl sorunuz, tahmini bedeli yetkili komisyonun belirleyip belirlemediği ve hangi değerlendirmeye dayandığı olmalıdır. Bu aşamayı, belirlenen tahmini bedel üzerinden pazarlık yapan uzlaşma komisyonunun işlemiyle de karıştırmayın.

Komisyon görevlendirmesi veya bedelin komisyonca belirlendiği kayıt gösterilemiyorsa, bu somut eksikliği yazılı olarak bildirip açıklama ve usulüne uygun işlem isteyin. Dış rapor bulunması nedeniyle teklifin tamamını kendiliğinden hükümsüz saymayın; fakat yalnız özel raporu, kanuni komisyon işleminin kanıtı olarak da kabul etmeyin. Anlaşma tutanağını imzalamadan önce kapsam ve bedeli inceleyin; satın alma anlaşması oluşmazsa mahkemenin bedel tespiti ayrı bir aşamadır.