Trampada verilecek yerin yolu yokmuş; fiili özelliklerinin tutanağa yazılmasını isteyebilir miyim?

Evet; önerilen taşınmazın yola erişimi yoksa bu durumun hem değer hesabında hem kabul edeceğiniz anlaşmanın içeriğinde açıkça ele alınmasını isteyin. Trampada önemli olan yalnız tapu alanı veya kâğıt üzerindeki değer değildir. Kamulaştırma anlaşması taşınmazın hukuki ve fiilî özelliklerini göstermelidir; kullanımı doğrudan etkileyen bilinen bir yol sorunu “ayrıntı” diye geçiştirilmemelidir.

Önce “yolu yok” denirken neyin kastedildiğini belirleyin: Tapu ve plan kayıtlarında yol bağlantısı bulunmaması, planlanan yolun arazide henüz açılmamış olması veya fiilen kullanılan geçişin başka birinin taşınmazından geçmesi farklı durumlardır. Güncel tapu ve plan bilgilerini, gösterilen ulaşım güzergâhını ve varsa erişime dayanak gösterilen hakkın belgesini isteyin. Arazide gördüğünüz patikanın hukuken güvenli ulaşım sağladığını, plandaki çizginin de yolun yapılmış olduğunu tek başına kabul etmeyin.

Karşılık taşınmaza değer biçen komisyonun hangi erişim durumunu esas aldığını sorun. Rapor sanki yol hazırmış gibi değerlendirme yapıyorsa gözlemlediğiniz farkı yazılı gösterin ve mevcut raporun ilgili bölümünü isteyin. Belirli bir indirim oranını kendinizden eklemeyin; yol sorununun değere etkisi somut taşınmaz ve kullanım üzerinden değerlendirilmelidir. İdare yolun sonradan açılacağını söylüyorsa mevcut durum ile geleceğe yönelik iş veya proje sözünü ayrı kaydettirin.

Tutanağın taşınmaz tanımında ve bağlantılı eklerinde kabul edilen erişim durumu anlaşılır olsun. Yol yapılacağına güveniyorsanız hangi onaylı proje, yetkili taahhüt ve takvimden söz edildiğini açıklatın; yalnız “ulaşım sağlanacak” sözüne dayanarak sorunun çözüldüğünü varsaymayın. Eksikliğin yazılması da yolu kendiliğinden açmaz veya komşu taşınmaz üzerinde size geçiş hakkı yaratmaz. Sorun giderilmemişken bu yeri kabul etmek zorunda değilsiniz; fakat imzalanmış nihai anlaşmanın sonradan nasıl ele alınacağı ayrıca incelenir.