İki rapor arasında büyük fark var; mahkeme istediğini seçebilir mi?

Hâkim bilirkişi raporlarını değerlendirir; fakat iki rapor arasındaki büyük farkı açıklamadan yalnız istediği sonuca uyanı seçmesiyle, delillere dayalı bir tercih yapması aynı değildir. Önemli olan hangi raporun hangi veri ve yöntem nedeniyle güvenilir bulunduğunun anlaşılmasıdır. İlk veya son rapor olmak, tek başına üstünlük sağlamaz.

Önce farkın nereden doğduğunu ayırın. Raporlar aynı parsel alanını, aynı değerleme tarihini ve aynı taşınmaz niteliğini mi kabul ediyor? Fark emsal seçiminden, ürün gelirinden, yapı ölçüsünden veya ayrı bir kesintiden mi kaynaklanıyor? Yalnız iki toplam bedeli yan yana yazmak, hangi teknik sorunun çözülmediğini göstermeyebilir.

Mahkemeden belirlediğiniz çelişkinin açıklattırılmasını ve çözümün gerekçeye bağlanmasını isteyin. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, raporun diğer delillerle birlikte değerlendirilmesini; eksik ve belirsiz noktalar için ek açıklama veya gerektiğinde yeni inceleme yapılabilmesini düzenler. Kamulaştırma Kanunu da hâkimin tarafların ve bilirkişilerin raporları ile beyanlarından yararlanarak adil ve hakkaniyete uygun bedeli belirlemesini öngörür.

Her büyük fark mutlaka üçüncü kurul atanmasını gerektirmez; mevcut dosyadaki güvenilir belgeler ve yeterli açıklama sorunu çözebilir. Buna karşılık teknik çelişki gerçekten giderilmeden yalnız “bu rapor uygun” denilmesi, esaslı itirazınızın karşılanıp karşılanmadığını tartışmalı hâle getirir. İtirazınızda hangi hesabın neden denetlenemediğini gösterin. Lehinize olan raporun bulunmasını kesin kazanılmış bedel gibi sunmayın; amaç yüksek olanı otomatik seçtirmek değil, doğru sonuca hangi gerekçeyle varıldığını ortaya koymaktır.