Kooperatif ve topluluk
Kooperatif dairemi bana tahsis etti ama tapu vermedi; kamulaştırmada malik mi alacaklı mı sayılırım?
Kooperatifin size daire tahsis etmesi, tek başına dairenin mülkiyetini size geçirmez. Yalnız aidat ödemiş veya kurada daire kazanmış olmak da tapu payıyla aynı şey değildir. Bununla birlikte geçerli tahsis, kooperatife karşı korunabilecek kişisel haklar sağlayabilir; “tapum yok, hiçbir hakkım yok” sonucu da doğru değildir. Önce tapu kaydını ve tahsisin dayanağını ayırın.
Yargıtay, kooperatif borcu için haczedilen ve henüz kooperatif adına kayıtlı bir daireye ilişkin uyuşmazlıkta tahsisin şahsi hak verdiğini, kuranın tek başına tescilsiz mülkiyet kazandırmadığını belirtmiştir. Başka bir kararında da tahsis hakkının koşulları oluştuğunda tescil istemine ve haksız müdahalelere karşı korumaya dayanak olabileceğini açıklamış; gerçek malik, diğer tahsisler ve fiilen kullanan kişinin hakkı araştırılmadan karar verilmesini uygun bulmamıştır. Bu kararlar doğrudan kamulaştırma bedelini her tahsis sahibine paylaştıran kararlar değildir.
Kamulaştırmada, taşınmaz malikinin idareden isteyeceği bedelle sizin kooperatiften isteyebileceğiniz tescil veya kişisel alacak aynı talep değildir. Daha önce verilmiş bir mahkeme kararı gibi tescilden önce mülkiyet kazandırabilecek ayrı bir sebep varsa bunun kapsamı ve hukuki durumu ayrıca incelenir. Sadece tahsis belgesini göstererek idareden malike ödenecek paranın tamamını doğrudan istemek yerine hangi hakkın kime karşı ileri sürüldüğünü netleştirin.
Üyelik ve tahsis belgelerini, kura veya genel kurul kayıtlarını, ödeme ve borç dökümünü, tapu tedavülünü, varsa tescil davasını ve kamulaştırma belgelerini birlikte inceletin. Teslim veya tescil artık mümkün değilse kooperatife karşı ileri sürülebilecek alacak veya tazminatın dayanağı ve hesabı ayrıca belirlenmelidir; bu tutar otomatik olarak idarenin ödediği bedelle aynı değildir. Hak çekişmesi veya paranın elden çıkması riski varsa uygun dava ve geçici koruma yolu somut duruma göre değerlendirilir; yalnız idareye üyelik belgesi vermek ödeme üzerindeki çekişmeyi kendiliğinden çözmez.