Afette kullanılamaz olan evim kıymet belgesinde yalnız arsa olarak değerlendirildi; hesaba katılmayan enkaz ve sökülebilen malzemeler de idareye mi geçer?

Bu özel afet düzenlemesi uygulanıyorsa, kıymet takdirine katılmayan enkaz ve malzeme sırf arsa Hazineye geçiyor diye kendiliğinden idareye ait olmaz. Genel Afet Kanunu, afet nedeniyle kullanılamaz hâle gelmiş binaları arsa hükmünde kabul ederken, değere katılmayan enkaz ve malzemenin mal sahibine ait olduğunu ayrıca belirtir. İki koşulu birlikte kontrol edin: Binanın bu kapsamda kullanılamaz olması ve söz konusu malzemenin kıymet hesabına alınmamış bulunması.

Bu hüküm, hasar görmüş fakat kullanılabilir veya onarılabilir her binanın değerinin sıfır sayılacağı anlamına gelmez. Kıymet belgesi düzenlenen afet uygulamasıyla olağan kamulaştırma bedeli hesabı da aynı işlem değildir. Hangi kanuna göre arsa edinildiği, binanın hasar tespiti ve değer cetvelinde nelerin hesaba katıldığı görülmeden, başka bir kamulaştırma dosyasındaki enkaz kuralını aynen uygulamayın.

Malzemenin size ait olması, tehlikeli yapıya izinsiz girip kendi başınıza söküm yapabileceğiniz anlamına da gelmez. Boşaltma ve yıkım tedbirleri ayrıca uygulanır. Kanun, sahibince giderilmeyen tehlike nedeniyle idarece yaptırılan yıkımın masrafının yıkıntıdan elde edilen malzeme bedelinden karşılanmasını da düzenler. Bu nedenle malzemenin aidiyetiyle güvenli teslim veya söküm koşullarını ve varsa yıkım giderini ayrı değerlendirin.

Kıymet belgesini, hasar raporunu, değer cetvelini ve yıkım veya teslim tutanağını birlikte isteyin. Hangi enkazın hesaba katılmadığı, nereye taşındığı ve kime teslim edileceği kayıt altına alınsın. Malzeme için ayrıca bedel tahsil edilmiş ya da yıkım masrafı kesilmişse hesabını açıklatın; hem binanın tam değerini hem aynı malzemeyi koşulsuz birlikte alma sonucu çıkarmayın.