Yabancı boşanma kararı Türkiye'de henüz tanınmadıysa kamulaştırma bedelindeki eşlik ve miras sıfatım nasıl belirlenir?

Türkiye'deki nüfus kaydında hâlâ evli görünmeniz veya yabancı bir boşanma belgesinin bulunması, kamulaştırma bedelindeki sıfatınızı tek başına kesinleştirmez. Önce yabancı kararın niteliğini, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşme tarihini ve Türkiye'de tanınmış ya da kanundaki özel usulle nüfusa tescil edilmiş olup olmadığını belirleyin. Eşlik sıfatı, tapu malikliği, mal rejiminden doğan alacak ve mirasçılık aynı hak değildir.

Yabancı boşanma kararının tanınması hâlinde, kanundaki kesin hüküm ve kesin delil etkisi yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren doğar. Bu nedenle Türk mahkemesindeki tanıma tarihini her durumda boşanmanın başlangıcı saymayın. Miras söz konusuysa, yabancı kararın kesinleşmesiyle ölümün sırası özellikle önemlidir. Türk Medeni Kanunu, boşanan eşlerin bu sıfatla birbirlerinin yasal mirasçısı olamayacağını düzenler; henüz kesinleşmemiş boşanma veya ölümden sonra sürdürülen kusur incelemesi ise ayrı değerlendirilir.

Hukuk Genel Kurulu, yabancı boşanma kararı kesinleştikten sonra ölen kişinin çocuğunun, Türkiye'deki mirasçılık belgesinde eş olarak görünen kişiye karşı bu kararın tanınmasını istemekte hukuki yararı bulunabileceğini kabul etmiştir. Bu karar tanıma koşullarını veya miras payı incelemesini atlamaya izin vermez. Ayrıca güncel Nüfus Hizmetleri Kanunu, gerekli koşullarla yabancı boşanma kararının idarî yoldan tesciline de imkân verir. Taraflardan biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı diğer tarafın tek başına başvuru imkânı düzenlenmiştir; bunu her mirasçının aynı idarî başvuruyu yapabileceği şeklinde genişletmeyin.

Yabancı kararın tam ve onanmış örneğini, tercümesini, kesinleşme belgesini, nüfus kayıtlarını ve varsa tanıma/tescil başvurusunu bedel ve mirasçılık dosyasına sunun. Sıfat ve pay çekişmesini ödeme öncesinde açıklığa kavuşturacak uygun yargısal veya idarî yolu değerlendirin. Boşanma hükmünün tanınması, tapudaki payınızı kendiliğinden başka kişiye geçirmez; varsa mal rejimi veya başka alacak hakkı ayrı dayanakla incelenir. Yalnız evli görünmeye dayanarak bedelin yarısını istemek de yalnız yabancı boşanma belgesi gösterildi diye bütün haklardan vazgeçmek de doğru değildir.