Kamulaştırılan işyerinin sökülüp taşınması için ayrıca hizmet faturası kesiyorum; bunun KDV'si taşınmazla aynı mı?

Taşınmazın kamulaştırma yoluyla devrine tanınan KDV istisnası, ayrıca verdiğiniz söküm veya taşıma hizmetine otomatik olarak yayılmaz. Gerçekten idareye ya da başka bir müşteriye ayrıca hizmet sunuyor ve bunun karşılığında fatura düzenliyorsanız, hizmetin KDV durumu taşınmaz devrinden ayrı değerlendirilir. Aynı proje için yapılması veya aynı gün ödenmesi iki işlemi tek bir istisnalı devir hâline getirmez.

Önce paranın neyin karşılığı olduğunu açıklayın. Size yalnız taşınma zararını karşılamak üzere yapılan ödeme ile sizin sözleşmeyle üstlenip karşı tarafa sunduğunuz söküm, nakliye veya kurulum işi aynı değildir. Faturanın adı tek başına belirleyici olmaz; işin gerçekten kim tarafından, kimin yararına ve hangi yükümlülük karşılığında yapıldığına bakılır. Ortada bir hizmet yoksa sırf “hizmet bedeli” yazılmasıyla gerçek durum değiştirilmemelidir.

Ayrı hizmet sözleşmesini veya siparişi, iş kapsamını, teslim ve kabul kayıtlarını, işçilik ve nakliye dökümünü, faturayı ve ödeme belgelerini taşınmaz devri dosyasından ayırın. Gerçek hizmet için genel KDV hükümleri uygulanır; farklı bir istisna ileri sürülüyorsa onun kendi dayanağı ayrıca gösterilmelidir. Hizmetin oranını ve varsa tevkifatını da yalnız taşınmazın KDV’siz devredilmesine bakarak belirlemeyin.

Hizmetin ne zaman tamamlandığı ve kısım kısım ifa edilip edilmediği beyan dönemi bakımından önemlidir; önceden fatura düzenlenmesi de ayrıca sonuç doğurabilir. Kamulaştırma bedelinin geç ödenmesi, ayrı hizmetin vergisel zamanını kendiliğinden ertelemez. Muhasebede taşınmaz bedeli, gerçek hizmet karşılığı ve varsa zarar giderici ödeme ayrı izlenerek yanlış bir toplu istisna uygulamasından kaçınılmalıdır.