Seranın ruhsat belgesi eski ölçüleri gösteriyorsa fiilî büyüklük hangi kayıtlarla doğrulanır?

Eski ruhsattaki ölçüyle bugünkü ölçünün farklı olması önce bir tespit sorunudur: Sera gerçekten büyütülmüş mü, kayıtta hata mı var, yoksa farklı alanlar mı karşılaştırılıyor? Bilirkişi yalnız eski belgedeki toplamı kopyalamak yerine değerlemeye konu seranın ilgili tarihteki sınırlarını ve ölçülerini belirlemelidir. Bugünkü büyüklüğün gösterilmesi ise bütün ek alanın bedelinin mutlaka ödeneceğini tek başına kanıtlamaz.

Eski ve varsa değişiklik projelerini, ruhsat eklerini, tarihli hava veya uydu görüntülerini, yapım ve malzeme belgelerini, resmî tespitleri ve mevcut fotoğrafları karşılaştırın. Ölçümde sera örtüsünün kapladığı alan, üretim alanı ve parselin toplam alanı birbirinin yerine kullanılmasın. Ek bölüm varsa hangi tarihte yapıldığı ve hangi ölçümle ayrıldığı belli olsun; bir faturanın tarihi tek başına seranın o gün tamamlandığını göstermez.

Keşif ve ölçüm sonucunun parsel sınırı ve kamulaştırma hattıyla aynı çizim üzerinde gösterilmesini isteyin. Seranın bir kısmı alınacaksa bütün seranın alanıyla alınan bölümün alanı ayrı yazılmalıdır. Rapordaki metrekareyle çizim arasında fark varsa hangi kısmın neden hesaba katılmadığı açıklansın. Belgenin eski olması, yerine belgesiz bir büyüklük tahmini konulmasını haklı kılmaz.

Fiilî büyüklük, yapının hukuki durumu ve bedel hesabında dikkate alınabilecek tarih ayrı meselelerdir. Özellikle kamulaştırma sürecindeki belirli tarihlerden sonra yapılan yeni sabit tesislere ilişkin özel sınırlamalar bulunduğundan, sonradan büyütülen bölümün yapım zamanını gizlemeyin. Ruhsat ve izin durumuyla bu zaman sınırlamalarının dosyaya etkisini ayrıca inceletin. Önce doğru ölçü ve tarih tespit edilmeli, ardından hangi kısmın hangi hukuki gerekçeyle hesaba girdiği açıklanmalıdır.