Topraksız seramın üretim geliri tarla geliriyle karıştırılmışsa hangi unsurlar ayrılmalıdır?

Önce rapordaki rakamın neyi değerlediğini ayırın: Zeminin tarımsal net geliri mi, seranın yapısal değeri mi, yoksa topraksız üretim işletmesinin satış geliri mi? Bunlar aynı tutar değildir. Topraksız üretimin bütün cirosunu, hiçbir gider ve sermaye ayrımı yapmadan tarlanın yıllık net geliri saymak doğru bir açıklama olmaz; mevcut serayı yokmuş gibi sıradan açık tarla verileriyle değerlendirmek de ayrıca gerekçelendirilmelidir.

Topraksız üretimde bitkinin beslenmesi toprak yerine hazırlanmış besin çözeltisiyle sağlanabilir; yetiştirme ortamı, sulama ve kontrol düzeni gibi başka unsurlar devreye girer. Bu nedenle üretim alanını, ürün ve dönemleri, kullanılan sistemi, satış kayıtlarını ve olağan giderleri ayrı gösterin. Açık alandaki tarlayla seranın verim ve gider tabloları birbirine karıştırılmışsa, hangi rakamın hangi üretim biçimine ait olduğunu satır satır açıklatın.

Arazi için mevcut koşullardaki net gelir, yapı için resmî birim fiyatlar, maliyet ve yıpranma kamulaştırma değerlemesinin ayrı unsurlarıdır. Raporda üretime katkı sağlayan sermaye ve donanımın nerede karşılandığı, gelir hesabıyla ayrıca yazılan yapı veya tesis bedelinin birbiriyle ilişkisi gösterilmelidir. Aynı değerin iki kez hesaba katılmasını önlemek kadar, bir unsurun iki hesap arasında tamamen unutulmaması da önemlidir. Sırf yüksek üretim yapılıyor diye herkes için aynı ek oran önerilemez.

Yargıtayın bir kararında, serada topraksız tarım yapıldığı ve daha pahalı malzeme kullanıldığı ileri sürülmesine rağmen, zeminin net gelirle, plastik seranın ise resmî birim fiyat ve yıpranmayla değerlendirilmesi uygun bulunmuştur. Bu örnek, yalnız teknoloji veya yüksek yatırım iddiasının başka bir hesabı zorunlu kılmadığını gösterir; bütün topraksız seraların aynı donanıma sahip olduğu anlamına gelmez. Kendi raporunuzdaki somut eksikliği ve verileri açıklatın. Henüz kurulmamış kapasitenin gelecekteki kazancını mevcut değer saymayın; dosyadan bağımsız tek bir gelir çarpanı veya hazır bedel formülü kabul etmeyin.