Mal ortaklığı rejimindeyiz; tapu yalnız eşimin adına olsa da kamulaştırma anlaşmasında benim imzam gerekir mi?

Tapuda yalnız eşinizin adının yazmasıyla veya yalnız “mal ortaklığı rejimindeyiz” demekle imza sorusu tek başına çözülemez. Önce taşınmazın gerçekten ortaklık malı mı, yoksa eşinizin kişisel malı mı olduğunu belirleyin. Genel veya sınırlı mal ortaklığı sözleşmesinin kapsamı farklı olabilir; örneğin belirli mal türleri ortaklık dışında bırakılmış olabilir.

Ortaklık malları üzerinde eşler bölünmemiş bir bütün olarak hak sahibidir. Olağan yönetim sınırlarında her eş işlem yapabilir; olağan yönetim dışındaki konularda ise birlikte hareket veya diğer eşin rızası aranır. Bu, her işlemde mutlaka iki ayrı fiziksel imza bulunmasıyla aynı kural değildir. Kanunda, rızanın bulunmadığını bilmeyen veya bilecek durumda olmayan üçüncü kişiler bakımından rıza varsayımı; diğer eşin rızasıyla ortaklık malları kullanılarak yürütülen meslek veya sanata ilişkin işlemler için de özel düzenleme vardır.

Kamulaştırma görüşmesine katılmak, bedeli kabul ederek devir tutanağı imzalamak ve parayı tahsil etmek ayrı işlemlerdir. Satın alma tutanağı devir beyanı ve tapu işleminin hukuki sebebi olabildiğinden, sıradan bilgi alma işlemi gibi değerlendirilmemelidir. Mal rejimi sözleşmesini, taşınmazın edinim kaydını, kişisel mal olduğu ileri sürülüyorsa bunun belgelerini ve varsa temsil veya rıza belgesini idareye sunup kimin hangi yetkiyle anlaşma yapacağını açıklatın.

Taşınmazın ortaklığa ait olduğu veya rızanızın bulunmadığı yönündeki somut itirazı belgesiz bırakmayın. Anlaşmanın ortaklığı bağlayıp bağlamadığıyla, idarenin anlaşma sağlanamazsa kanuni kamulaştırma yoluna devam edebilmesi farklı meselelerdir; mal ortaklığını tek başına kamulaştırma veto hakkı saymayın. Yetki ve hak sahipliği çekişmesi varsa bunu ilgili mahkemeye taşıyın; idare veya bankanın yalnız tapuda görünen tek isimden hareketle tüm ortaklık ilişkisini çözdüğünü varsaymayın.