Tarım arazisi
Kapitalizasyon yüzdesi ondalık biçime çevrilmeden bölünmüşse büyük bedel hatası oluşur mu?
Evet, yüzde ile ondalık oran karıştırılırsa hesap çok büyük ölçüde değişebilir. Yıllık net gelir doğrudan orana bölünecekse yüzde 5, 0,05 olarak kullanılır. Örneğin 1.000 TL net gelirin 0,05'e bölünmesi 20.000 TL; 5'e bölünmesi ise 200 TL verir. Diğer her şey aynıyken bu yanlışlık bölme sonucunu yüz kat küçültür. Rakamlar yalnız hesap biçimini açıklayan örnektir.
Bununla birlikte raporda “5” yazması tek başına hata olduğunu göstermez. Formül geliri önce 100 ile çarpıp sonra 5'e bölüyorsa aynı doğru sonuca ulaşabilir. Elektronik tabloda hücre yüzde biçiminde görüntülenirken arka planda 0,05 değeri tutulması da mümkündür. Bu yüzden yalnız basılı yüzde işaretine değil, formülde gerçekten kullanılan sayıya ve işleme bakın.
Tersi yöndeki çift dönüşüm de kontrol edilmelidir: Zaten 0,05 olan oran yeniden 100'e bölünürse 0,0005 olur ve aynı net gelir için değer gereksiz yere büyür. Bilirkişiden oran hücresinin gerçek değerini, yüzde gösterimini ve bölme formülünü birlikte açıklamasını isteyin. Yalnız sonuca sonradan bir sıfır eklemek veya silmek yerine hatanın başladığı işlem düzeltilsin.
Düzeltilen arazi değeri üzerinden sonraki alan, pay ve diğer hesap kalemleri yeniden kontrol edilmelidir. Bütün dosyanın toplamının mutlaka yüz kat değişeceği söylenemez; başka kalemler veya birbirini örten başka hatalar bulunabilir. Bu aritmetik kontrol, kullanılan yüzde 5'in ya da başka bir oranın somut arazi için uygun olduğunu ayrıca kanıtlamaz.