Taşınmazın ürünlerini alma hakkım var ama mülkiyet bende değil; kamulaştırmada hangi gelir ve bedelleri ayırmalıyım?

Önce “ürünleri alma hakkı”nın dayanağını belirleyin. Tapulu intifa hakkı, ürün kirası veya ortakçılık sözleşmesi ve sadece belirli hasadı satın alma anlaşması aynı değildir. Arazi mülkiyetinin karşılığı, mevcut ürün üzerindeki hak ve kamulaştırma parasından doğacak getiri ayrı başlıklardır; ürünü alıyor olmanız tek başına arazi bedelinin size ait olduğunu göstermez.

Geçerli intifa varsa, hakkın sürdüğü sırada olgunlaşan doğal ürünler kural olarak intifa sahibine aittir. Ekimi veya dikimi yapan kişiyle olgunlaşan ürünü alan kişi farklıysa, kanundaki koşullarla yapılan giderler için ürün değerini aşmayan uygun bedel istemi gündeme gelebilir. Malın doğal ürünü sayılmayan bütünleyici parçaları ise aynı kuralla intifa sahibinin malı saymayın; olağan yararlanma sınırlarını aşan ürünler için de ayrı hüküm vardır.

İntifa konusu taşınmaz kamulaştırıldığında, yerine geçen karşılık üzerindeki hakkın devamıyla o sermayenin dönemsel getirileri ayrıca ele alınır. Getirinin kime ait olacağı, hakkın başladığı ve sona erdiği döneme göre değerlendirilir; mevcut ürüne ilişkin hakla gelecekteki para getirisini tek kalemde birleştirmeyin. Sadece kira veya ürün paylaşımı sözleşmesi varsa, intifaya özgü bu bedel üzerinde devam kuralını otomatik uygulamayın.

Resmî senet veya sözleşmenin tamamını, ekim ve olgunlaşma tarihlerini, masrafları, ürünün kim tarafından toplandığını ve ödeme dökümlerini sunun. Araziye giriş sırasında ürün zarar gördüyse hangi ürünün kime ait olduğu ve hangi kalemin zaten karşılandığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Aynı ürünün veya aynı gelirin iki kez ödeneceğini varsaymadan, malike ait ana bedeli, size ait olabilecek ürün ve gider alacaklarını ve varsa intifa getirisini ayrı hesaplatın.