Eşimle ayrıyız ama boşanmadık; aile konutu niteliği ve bedeldeki haklarım nasıl belirlenir?

Fiilen ayrı yaşamanız veya boşanma davası açılmış olması, evin aile konutu niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte yalnız evliliğin sürmesi de her eski konutu daima aile konutu yapmaz. Taşınmazın ortak yaşam için nasıl kullanıldığı, ayrılığın koşulları ve hâlen kimin hangi amaçla oturduğu somut olarak incelenmelidir.

Yargısal bir örnekte eşler ayrılık sürecindeyken, boşanma gerçekleşmemiş ve konut aile konutu niteliğini korumuş olduğundan diğer eşin rızası alınmadan yapılan satış geçerli kabul edilmemiştir. Bu koruma eşin aile konutuyla ilgili gönüllü devir ve hak sınırlama işlemleri bakımındandır. Aynı gerekçeyi, idarenin kanuni kamulaştırmayı ancak sizin rızanızla yapabileceği veya ayrı yaşadığınız için artık hiçbir hakkınız kalmadığı sonucuna dönüştürmeyin.

Aile konutu korumasıyla kamulaştırma bedelinin mülkiyetini ayırın. Şerh veya evlilik sıfatı tek başına size bedelden yarı pay vermez. Tapudaki mülkiyet, varsa sınırlı ayni hak ve eşe karşı mal rejimi alacağı ayrı incelenir. Sadece fiilî ayrılık, mal rejiminin mutlaka o gün sona erdiği anlamına da gelmez; boşanma veya mal ayrılığı kararı gibi kanuni sona erme sebepleri ve bunların etkili olduğu tarih önemlidir.

Yerleşim ve kullanım kayıtlarını, aile konutu şerhini, tapuyu ve varsa boşanma veya koruma kararlarını birlikte sunun. Görüşmede önünüze gelen belgenin taşınmaz devri mi, bedel kabulü mü, yoksa başka bir hakkınızdan vazgeçme mi içerdiğini kontrol edin. Paranın elden çıkarılması somut risk yaratıyorsa uygun koruma talebini ilgili mahkemede değerlendirin; ayrı yaşadığınızı söylemek veya aile konutu şerhini bankaya göstermek tek başına ödeme yasağı oluşturmaz.