Benim parselimde mevcut yapı korunmak zorundaysa boş arsa emsali hangi düzeltmelerle kullanılabilir?

Mevcut yapının korunması zorunluysa, parseliniz boşaltılıp emsaldeki gibi serbestçe yeniden yapılaşılabilecek bir arsa sayılarak karşılaştırılamaz. Boş arsa satışı kullanılacaksa, sizin taşınmazınızın gerçek hukuki ve fiziksel koşullarıyla farkı açıklanmalıdır. Buna karşılık korunacak yapı bulunması tek başına arsanın değersizleştiğini veya her boş arsa emsalinin mutlaka kullanılamayacağını göstermez.

Koruma zorunluluğunun dayanağını belirleyin: Plan şartı mı, tescilli kültür varlığına ilişkin kurul kararı mı, başka bir bağlayıcı düzenleme mi? Korunacak bölüm, izin verilen kullanım, onarım ve yeni yapı koşulları; plan, kurul kararı ve varsa onaylı projelerle gösterilmelidir. Mevcut yapının yıkılabileceği veya yerine daha büyük bir bina yapılabileceği varsayımını bu belgelerle karşılaştırın. Sadece komşu boş arsanın yapılaşma hakkı sizin parsele taşınamaz.

Raporda arsa karşılaştırmasının nasıl yapıldığı ile mevcut yapının bedelinin nasıl ele alındığı ayrı açıklanmalıdır. Yapı için uygulanan maliyet ve yıpranma hesabı, koruma koşullarının arsanın kullanımına etkisini kendiliğinden çözmez. Olası bütün restorasyon giderlerini boş arsa fiyatından otomatik düşmek veya aynı kullanım sınırlamasını birkaç kez indirmek de gerekçeli değerleme değildir. Gerekli uzmanlıkla mevcut durumun ve etkisinin incelenmesini isteyin.

Yapı tescilli kültür varlığıysa, özgün tarihî veya sanat değeri ayrıca önemli bir hukuki meseledir. Özel kanunda eskilik, enderlik ve sanat değerini bedel hesabı dışında bırakan hüküm bulunmaktadır; buna karşılık Anayasa Mahkemesi, değere etkisi olabilecek bu özelliklerin bütünüyle dışlanması nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit etmiştir. Bu bireysel başvuru kararı, kanun hükmünün kendiliğinden kaldırıldığı veya her kültür varlığına belirli oranda ek bedel verileceği anlamına gelmez. Somut özelliklerin teknik değer etkisini ve bu anayasal sorunun dosyada nasıl ele alınacağını ayrıca inceletin; yalnız sınırlama nedeniyle indirim yapılıp özgün değerin hiç tartışılmamasıyla yetinmeyin.