Vazgeçme ve geri alma
Arsam kamu tesisi için alındı, sonra özel şirkete ticaret merkezi yapması için verildi; bunu nasıl ayırmalıyım?
Önce özel şirketin rolünü ayırın: Şirket kamu hizmetini bir sözleşmeyle mi yürütüyor, yoksa taşınmaz kamu amacı hiç gerçekleştirilmeden kendi ticari projesi için mi devredilmiş? Yalnız şirket adının bulunması işlemi otomatik hukuka aykırı yapmaz. Buna karşılık başlangıçta kamu tesisi denilmiş olması da sonradan yalnız gelir sağlayan ticari mülkiyet transferini kendiliğinden haklılaştırmaz.
Anayasa Mahkemesi, spor alanı için kamulaştırılan bir yerin kamu hizmetinde kullanılmadan kısa sürede ticari alana çevrilip özel kişilere satıldığı olayda mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Kamulaştırmanın başlangıçta anlaşma yoluyla yapılmış olmasını, idarenin sonraki kullanım ve devir davranışlarının tamamını denetim dışında bırakan bir gerekçe olarak kabul etmemiştir. Bu, ilk anlaşmadaki bedelin her zaman yeniden tartışılabileceği anlamına gelmez.
İlk kamu yararı kararını, kamulaştırma veya satın alma belgelerini, plan değişikliğini, şirketle yapılan devir veya kullanım sözleşmesini ve sahadaki gerçek faaliyeti birlikte inceleyin. Kamu tesisi hiç kurulmadı mı, bir süre işletildi mi, özel şirkete mülkiyet mi geçti yoksa işletme hakkı mı verildi? Değişikliğin ne kadar sonra yapıldığını da gösterin. Uzun yıllar gerçek kamu hizmetinden sonra yapılan satışla, kamu amacı hiç gerçekleşmeden yapılan ticari devir aynı değildir.
Hangi işlem ve kayıp için ne istediğinizi açıklaştırın: geri alma, sonraki işlemle ilgili yargısal denetim ve parasal giderim aynı sonuç değildir. Değinilen kararda yeniden yargılama yoluna gidilmiş, istenen tazminat doğrudan verilmemiştir. Kararın eski tarihli olayına ait süre değerlendirmesini bugünkü bütün taleplere taşımayın; kamulaştırma, kesinleşme, devir ve başvuru tarihleri üzerinden uygulanacak rejim ayrıca belirlenmelidir.