Muhdesat
Meyve vermeyen süs ağacımın değeri hangi teknik özelliklerle araştırılır?
Süs ağacının meyve vermemesi, tek başına bedelinin sıfır olduğu anlamına gelmez. Meyve bahçesinin yıllık ürün gelirini hesaplamakla, ayrı değerlendirilecek süs ağacının kendi niteliğine göre bedelini araştırmak farklıdır. Önce ağacın gerçek türü, yaşı, sayısı ve mevcut gelişim-sağlık durumu belirlenmeli; rapor yalnız “meyvesiz” açıklamasıyla yetinmemelidir.
Tür ve yaşın yanı sıra boy, gövde veya taç ölçüsü gibi fiyat karşılaştırmasını etkileyen özelliklerin hangileri olduğu uzman tarafından açıklansın. Kullanılan cetveldeki küçük fidanla yerindeki gelişmiş ağacın aynı nitelikte olup olmadığı kontrol edilsin. Her ölçünün mutlaka ayrı bir bedel artışı yarattığı veya yaşın arttıkça fiyatın da sürekli yükseldiği varsayılmamalıdır.
Meyve ve süs ağaçları için yaş ve cins belirtilerek tarım ve orman birimlerinden ayrı fiyat bilgisi istenmesini öngören yargısal incelemeler vardır. Resmî veri bulunmadığı belirlenen başka bir dosyada ise bilirkişinin piyasa araştırmasına dayalı değerlendirmesi uygun görülmüştür. Bu, herhangi bir ilan fiyatının doğrudan kamulaştırma bedeli olacağı anlamına gelmez: Verinin bulunup bulunmadığı, dönemi, hangi özellikteki ağacı kapsadığı ve fiyatın içeriği açıklanmalıdır.
Rapordan ağaç listesiyle fiyat kaynağının satır satır eşleştirilmesini isteyin. Taşıma, dikim veya bakım hizmeti içeren bir paket fiyatla yalnız bitki bedelini aynı sanmayın; hangi kalemlerin neden kullanıldığı gösterilsin. Zemin veya başka bir hesap aynı ekonomik değeri zaten içeriyorsa tekrar eklenmesin. İtirazınızı yalnız meyvesiz oluşuna değil, atlanan gerçek özelliklere ve karşılaştırılamayan fiyat kaynağına dayandırın.