1956 öncesi el atma için 1963'ten sonra açılan davam var; yeni düzenleme yalnız yeni davaları mı etkiler?

Hayır; yeni düzenleme yalnız bundan sonra açılacak davalarla sınırlı değildir. Geçici 20. madde, kendi kapsamına giren taşınmazlar için 12 Ocak 1963’ten sonra ileri sürülen bedel dâhil taleplerin kabul edilmeyeceğini söyler ve bu hükmü o tarihten sonra açılmış, kanun yolu incelemesindekiler dâhil hâlen görülmekte olan davalara da açıkça uygular. Davayı yeni madde yürürlüğe girmeden açmış olmanız, tek başına bu kuralın dışında kalmanızı sağlamaz.

Önce taşınmazın gerçekten bu özel hükme girip girmediğini denetleyin. İdare, 8 Ekim 1956 tarihine kadar kanunun aradığı nitelikte fiilî kamu hizmeti tahsisine dayanmalıdır. Daha sonraki bir müdahale, sırf dava eski diye bu kapsama girmez. Eski yolun sonradan genişletilen kısmı varsa, hangi alanın hangi tarihte kullanıldığı ayrıca önem taşır.

Mahkemeye ilk dava açılış kaydını, talebin kapsamını ve dosyanın kanun yolu durumunu sunun; “2026’dan önce açtım” açıklamasıyla yetinmeyin. Yeni hüküm kapsamındaki görülmekte olan davalar için mahkeme ve icra harçları ile vekâlet ücretlerinin maktu belirlenmesi de düzenlenmiştir; bu, davanın kabulü veya bütün giderlerden muafiyet demek değildir.

Hükmün Anayasa’ya aykırı olduğunu düşünüyorsanız, uygulanacak düzenlemeye yönelik gerekçeli itirazınızı dosyada ileri sürebilirsiniz. Ancak eski 221 sayılı Kanunun iptali, yeni maddeyi kendiliğinden hükümsüz kılmaz. Buradaki kuralın devam eden davaları kapsaması ile kesinleşmiş kararların yeniden ele alınması farklı sorunlardır; bu cevap kesinleşmiş her dosyanın açılacağını veya ortadan kalkacağını söylemez.