İdare yolun 1950'lerde yapıldığını söylüyor ama hiçbir belge göstermiyor; sadece bu sözle bedel talebim reddedilebilir mi?

Hayır. İdarenin yalnız “yol 1950’lerde yapıldı” demesi, taşınmazınızın eski kamulaştırılmış sayılma hükmüne girdiğini kendiliğinden kanıtlamaz. Üstelik bütün 1950’li yıllar aynı rejimde değildir. Güncel özel hüküm, 8 Ekim 1956 tarihine kadar kanundaki nitelikte fiilen kamu hizmetine tahsis edilmiş taşınmazları kapsar; sonraki bir yol yapımını yalnız on yıllık dönem adıyla bu kapsama sokmak doğru olmaz.

İdarenin dayandığı fiilî tahsisin tarihini, yerini ve niteliğini somutlaştırmasını isteyin. İspat yükü kural olarak ileri sürdüğü olgudan kendi lehine sonuç çıkaran taraftadır; bu, sizin mülkiyetinizi, müdahaleyi ve talebinize dayanak olan diğer olguları göstermeniz gerekmediği anlamına gelmez. Eski kamulaştırma belgesinin bulunmaması ile yolun belirtilen tarihte gerçekten bu parselde bulunup bulunmadığı ayrı sorunlardır.

Tarihli hava fotoğrafları, eski kadastro ve yol paftaları, yapım ve kabul kayıtları gibi belgelerin hangi alanı ve hangi tarihi gösterdiğini karşılaştırın. Bugünkü yolun tamamını tek bir eski haritaya dayanarak geçmişe taşımayın. Teknik eşleştirme gerekiyorsa bilirkişi incelemesi ve koşullarına göre keşif istenebilir; yalnız günümüzde asfalt bulunması eski yapım tarihini kesinleştirmez.

Yeni hüküm kapsamına giren taşınmazlarda talep ve dava tarihine bağlı ağır sınırlamalar vardır. Bu nedenle önce kapsam ve tarih iddiasını doğru delillerle sınamak önemlidir. İdare kanuni koşulları ortaya koyamıyorsa eski rejimin sırf sözüne dayanılarak uygulanmasına itiraz edin; koşulların kanıtlanamaması ise istediğiniz bedelin hiçbir başka inceleme yapılmadan mutlaka ödeneceği anlamına gelmez.