Kırsal yapı
Tarımsal tesisim birden fazla parseldeyse fiziksel bütünlük bedel hesabında nasıl gösterilir?
Tesisin tamamını gösteren bir yerleşim planıyla, her parçanın hangi parselde bulunduğunu gösteren ayrı dökümü birlikte hazırlayın. Yalnız parsel parsel bakılması ortak çalışan bir sistemin bağlantılarını görünmez bırakabilir; yalnız “tek tesis” denilmesi de tapu sınırlarını ve hak sahiplerini ortadan kaldırmaz. Fiziksel çalışma bütünlüğüyle hukuki mülkiyet aynı şey değildir.
Planda her parselin sınırını, kamulaştırılan bölümü, üretim veya depolama yapılarını ve bunları bağlayan yol, boru, enerji ya da su hatlarını gösterin. Bir parseldeki unsur alındığında diğer parselde neyin çalışamayacağını somutlaştırın. Ortak bir pompanın veya bağlantının bedelini her parselin hesabına yeniden eklemek yerine, unsurun nerede ve hangi hesapta değerlendirildiği izlenebilsin.
Tapu ve pay kayıtlarını, varsa kira, irtifak ve ortak kullanım belgelerini teknik planla eşleştirin. Aynı kişi tarafından işletilmek, bütün parsellerin aynı kişiye ait olduğunu veya bütün tesis bedelinin tek kişiye ödeneceğini göstermez. Başka malike ait yerden geçen bağlantının varlığıyla, o bağlantıyı kullanma hakkının hukuki dayanağı da ayrı incelenmelidir.
Kalan sistemin eski işlevine getirilebilmesi veya değer kaybı iddiası varsa, kamulaştırma ile etki arasındaki bağı ve gerekli müdahaleyi ayrı gösterin. Kısmi kamulaştırmadaki gider hükümlerini, tesis birlikte çalışıyor diye başka her parsele otomatik uygulamayın; alınan hak, kalan kısmın durumu ve talebin hukuki dayanağı açıklansın. Bu çalışma, bütün parsellerin tek tapuya dönüştürülmesi veya tesisin tamamının mutlaka kamulaştırılması talebi değil, eksik ve mükerrer hesabı önleyen bir inceleme düzenidir.