Kapanma ve naklin çalışanlara etkisi
İş sözleşmemde her yere nakil maddesi var; kamulaştırma nedeniyle yapılacak yer değişikliğinde bu yetki sınırsız mı?
Hayır. İş sözleşmesinde başka yerlere nakil yetkisi bulunması, işverene bu yetkiyi sınırsız veya keyfî kullanma imkânı vermez. Kamulaştırma nedeniyle eski işyerinin kapanması gerçek bir taşınma ihtiyacı yaratabilir; fakat bu durum yeni görevlendirmenin kapsamını ve sizin çalışma koşullarınıza etkisini incelemeyi gereksiz kılmaz.
Önce nakil maddesinin hangi işyerlerini, görevleri ve geçici ya da sürekli değişiklikleri kapsadığını okuyun. Yeni yerin uzaklığı, yol süresi, çalışma saatleri, ücret, görev, barınma ve kişisel koşullar bakımından ne değiştiğini somutlaştırın. Yargıtay, nakil yetkisinin objektif biçimde, dürüstlük kuralına ve işçiyi gözetme borcuna uygun kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır. Sözleşmedeki genel ifade, her somut naklin uygun olduğu anlamına gelmez.
4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki bir ilişkide, sözleşmenin sınırları içinde hukuka uygun nakil ile çalışma koşullarında esaslı değişiklik aynı değerlendirmeye tabi tutulmaz. Esaslı değişiklik söz konusuysa kanundaki yazılı bildirim ve işçinin yazılı kabulü güvenceleri gündeme gelir. Bu nedenle hem “nakil maddesi var, hiç itiraz edemem” hem de “yer değişti, her durumda yeniden onayım gerekir” yaklaşımından kaçının.
İşverenden yeni yer, başlama tarihi, görev ve sağlanacak koşulları yazılı olarak açıklamasını isteyin; itirazınızı da somut etkileriyle gecikmeden bildirin. Sadece gitmemek veya hemen istifa etmek, sonradan fesih ve tazminat uyuşmazlığı doğurabilir. Naklin hukuka aykırılığı ve hangi hakkı kullanabileceğiniz dosyanıza göre değerlendirilmelidir; kamulaştırma veya sözleşmedeki nakil maddesi tek başına kesin bir tazminat sonucu vermez.