Mülkiyet hakkını kazandığım kesin karar sonradan yargılamanın yenilenmesine konu olursa kamulaştırma bedeli için hangi belirsizlik doğar?

Kesinleşmiş mülkiyet kararına karşı yargılamanın iadesi istenmesi, kararın kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ancak artık o kararın korunması, değiştirilmesi veya ilgili koşullarda iptal edilmesi ihtimali bulunan ayrı bir yargısal süreç vardır. Kamulaştırma dosyasında yalnız eski kesinleşme kaydını değil, bu yeni başvurunun hangi aşamada olduğunu da bildirmek gerekir.

Hukuk yargılamasında yargılamanın iadesi, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş hükümlere karşı kanunda belirtilen nedenlerle istenebilir. Talebin yapılmasıyla kabul edilmesi aynı şey değildir; mahkeme önce süreyi, hükmün durumunu ve ileri sürülen nedenin kanunda yer alıp almadığını inceler. İnceleme sonunda eski kararın aynen korunması veya kısmen ya da tamamen değiştirilmesi mümkün olduğu gibi, kanunda belirtilen bazı nedenlerde başka inceleme yapılmadan hükmün iptali de söz konusu olabilir. Bu yüzden “yenileme istendi, artık malik değilim” ya da “kesin karar hiçbir şekilde değişemez” şeklindeki iki uç yaklaşım da doğru değildir.

Kanun, yargılamanın iadesi davasının hükmün icrasını kendiliğinden durdurmadığını açıkça düzenler. Dava veya hükmün niteliğine ve diğer koşullara göre ihtiyaç varsa, talep üzerine iade istemini inceleyen mahkeme durdurma kararı verebilir. Kural olarak isteyen kişiden teminat alınır; iade sebebi bir mahkeme kararına dayanıyorsa kanundaki teminat istisnası uygulanır. Başvuru dilekçesinin verilmiş olmasını, mahkemenin gerçekten durdurma kararı vermesiyle karıştırmayın.

İade dilekçesini, verilen ara kararları ve varsa durdurma ya da yeni hükmü kamulaştırma dosyasına sunun. Hangi parsel, pay ve mülkiyet hükmünün etkilendiği; bankaya verilmiş ödeme talimatının bu gelişmeler karşısındaki durumu açıklansın. Yalnız karşı tarafın “davayı yeniden açtım” demesiyle bankanın hak sahibini değiştireceğini veya bütün ödemelerin otomatik duracağını varsaymayın. Anayasa Mahkemesinin ihlalin giderilmesi için verdiği yeniden yargılama kararı gibi özel durumlarda ise kararın kendi bağlayıcı kapsamı ayrıca değerlendirilir; bunları sıradan iade başvurusuyla aynılaştırmayın.