Tapusuz taşınmaz
Kadastroda yol olarak bırakılan yeri bahçeme katmış olmam kamulaştırma bedeli için mülkiyet kazandırır mı?
Hayır. Kadastroda kamu yolu olarak bırakılmış bir yeri çevirip bahçenize katmanız, o kısmı kendiliğinden sizin mülkünüz yapmaz. Yolun uzun süredir kullanılmaması veya sizin yıllardır ekip biçmeniz de tek başına kamulaştırma sırasında o toprağın bedelini istemeniz için yeterli değildir. Önce gerçekten kamu yolu olan alanla kendi tapulu parselinizin sınırını ayırmak gerekir.
Kadastro Kanunu, yol, meydan ve köprü gibi ortak kullanıma ayrılan yerler için haritada gösterilmeyi yeterli sayar. Dolayısıyla yolun ayrı bir tapu sayfasını bulamamanız, buranın sahipsiz ve uzun kullanımla kazanılabilir arazi olduğunu göstermez. Kanun, orta mallarının ve hizmet mallarının tapuya kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın kazandırıcı zamanaşımıyla edinilemeyeceğini ayrıca belirtir. “Yirmi yıl kullandım” kuralını kamu yolu niteliğindeki yere doğrudan uygulayamazsınız.
Fiilen geçilmeyen yol ile hukuken kapanmış ve hakkında başka bir işlem yapılmış yol da aynı değildir. Kapanmış yollar için kanunda kamu tüzelkişileri adına tespit edilmesine ilişkin ayrı düzenleme bulunur; kapanma, bitişik bahçe sahibine kendiliğinden mülkiyet devri değildir. Buna karşılık sizin özel mülkiyetinizdeki bir parselin yalnız imar planında yol olarak gösterilmesi başka bir durumdur. Bu cevaptaki kamu yolu kuralı, sırf plandaki yol çizgisine bakılarak geçerli özel mülkiyetin ve onun bedelinin yok sayılması anlamına gelmez.
Kadastro paftasını, kendi parselinizin sınırlarını, eski kayıtları ve varsa yolun kapanması, tescili ya da devriyle ilgili işlemleri birlikte inceletin. Bahçenizin çiti ile tapu sınırı farklıysa kamulaştırma krokisinde bu fark açıkça gösterilsin. Toprak üzerindeki mülkiyet iddianızla diktiğiniz ağaç veya yaptığınız yapıya ilişkin iddianızı da ayırın; toprağı kullanarak mülk edinmemiş olmanızdan, her ayrı muhdesat talebinin otomatik olarak kabul veya reddedileceği sonucu çıkmaz. Ancak yalnız bahçeye katma ve bakım yapma olgusunu toprak bedelini almaya yeterli bir hak belgesi gibi sunmayın.