Üzerinde mevcut yapı bulunan parselimde irtifak kurulunca yapının kullanılabilirliği ayrıca araştırılır mı?

Evet. İrtifakın mevcut binanın kullanımını etkileyip etkilemediği ayrıca araştırılmalıdır. İnceleme yalnız hattın geçtiği metrekareyle sınırlı kalmamalı; giriş, bakım, güvenlik ve yapının mevcut kullanımına getirilen gerçek sınırlamalar da değerlendirilmelidir. Bununla birlikte parselde bina bulunması, binanın bütün bedelinin otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmez.

İrtifak kararı ve planını yapının projesi ve mevcut konumuyla birlikte gösterin. Hakkın genişliği, yüksekliği veya derinliği ile bina arasındaki ilişki anlaşılsın. Mevcut girişin kapanması, kullanılabilir bölümün daralması veya belirli faaliyetin engellenmesi ileri sürülüyorsa, hangi bölümün nasıl etkilendiğini somut belge ve teknik incelemeyle açıklayın.

Bilirkişiden taşınmazın irtifaktan önceki özelliklerini ve irtifak nedeniyle oluşan değer düşüklüğünü gerekçelendirmesini isteyin. Yapının ruhsat, proje ve kullanım durumu da incelensin; mevcut kullanımdan farklı, yalnız ileride yapılması düşünülen bir genişletmenin kazancı mevcut kayıp gibi hesaba katılmamalıdır. Kısıtın bütün yapıyı mı, belirli kısmını mı etkilediği açıkça gösterilmelidir.

Yapı kullanımındaki kayıp toplam değer düşüklüğünde zaten karşılanmışsa aynı etki başka adla tekrar eklenmemelidir. Çalışma sırasında verilen fiziksel hasar veya hakkın sınırlarını aşan fiilî müdahale varsa bunları da ayrı belgeleyin; sırf irtifak bedelinin hesaplanmış olması bu farklı olayların incelendiğini göstermez. Raporda hangi etkinin hangi kalemde karşılandığı denetlenebilir olmalıdır.