Süreli irtifakın süresi doldu ama kurum kullanmaya devam ediyor; yeni müdahale mi sayılır?

İrtifak gerçekten belirli bir süre için kurulmuş ve bu süre dolmuşsa, kurumun eskiden hak sahibi olması sonraki kullanımın da kendiliğinden aynı hakka dayandığını göstermez. Tapu Sicili Tüzüğü, tescil edilmiş taşınmaz lehine veya kişisel irtifaklarda belirli sürenin dolması hâlinde malikin istemi üzerine terkin yapılmasını düzenler. Ancak önce dolan sürenin irtifakın süresi olduğundan emin olun; yapım takvimi, ödeme dönemi veya başka bir izin süresiyle karıştırmayın.

Tapu kaydını, hakkın kuruluş belgesini ve eklerini birlikte inceleyin. Başlangıç ve bitiş nasıl belirlenmiş, yalnız bir bölüm mü süreli, sonradan geçerli bir uzatma veya yeni hak kurulmuş mu? İdareden devam eden kullanımın hangi güncel belgeye dayandığını yazılı isteyin. Sırf tesisin çalışmaya devam etmesiyle süre uzatılmış sayıldığını kabul etmeyin; öte yandan eski belgedeki tek bir tarihe bakarak sonraki işlemleri yok saymayın.

Tapudaki kaydın kaldırılması ile sahadaki kullanımın sona erdirilmesi ayrı konulardır. Sürenin dolduğunu gösteren belgelerle tapu müdürlüğüne terkin isteminizi sunabilirsiniz. Kullanım başka geçerli bir hakka dayanmadan sürüyorsa, mülkiyetin korunması ve haksız müdahalenin önlenmesi yönünden ayrıca değerlendirme gerekir. Kaydın silinmesi, tesisin kendiliğinden kaldırıldığı veya arazinin fiilen teslim edildiği anlamına gelmez.

Süre sonrası kullanılan alanı, kullanım biçimini ve varsa zararı tarihli kayıtlarla gösterin. Bu durumun hangi hukuki yolla giderileceği, yeni bir edinim işlemi bulunup bulunmadığı ve istediğiniz sonuca göre belirlenir; süre bitti diye otomatik olarak bütün arsanın kamulaştırma bedeli doğmaz. Elektrik, su veya benzeri çalışan tesisi kendiniz sökmeyin ya da işletmesini engellemeyin; kayıt düzeltme, fiilî kullanım ve olası giderim taleplerini ayrı ve güvenli biçimde takip edin.