Kredi kefilim kamulaştırma nedeniyle borcu ödemek zorunda kaldı; idareden değil benden istemesi hangi ilişkiye dayanır?

Kefiliniz bankaya gerçekten ödeme yaptıysa, size yönelttiği istem kural olarak kamulaştıran idareyle değil, kefalet ve asıl borç ilişkisiyle ilgilidir. Türk Borçlar Kanununa göre kefil, alacaklıya ödediği ölçüde onun haklarına geçer. Ancak bu hakları asıl borç muaccel olduğunda kullanabilir; yalnız kamulaştırma kararı alınmış olması kefile istediği her tutarı sizden isteme hakkı vermez.

Önce ödeyen kişinin gerçekten kefil mi, ortak borçlu mu veya yalnız ipotek veren üçüncü kişi mi olduğunu belirleyin. Kefalet sözleşmesini, bankaya yapılan ödemenin tarih ve tutarını, hangi kredi borcunu kapattığını ve güncel bakiyeyi isteyin. Kefilin size yönelik hesabı, aynı borç için kamulaştırma bedelinden bankaya yapılmış diğer ödemeleri yok saymamalıdır.

Kefilin haklarına geçmesi, bütün teminatların ve her türlü yan alacağın sınırsız biçimde ona geçtiği anlamına gelmez. Kanun teminatlara geçişin kapsamını ayrıca sınırlar; kısmi ödeme yapan kefil ancak o kısma ilişkin haklara geçer ve bankanın kalan alacağı için rehin üzerindeki önceliği korunur. Sizinle kefil arasındaki hukuki ilişkiden doğan istem ve savunmalar da saklıdır.

Ödeyen kefil durumu asıl borçluya bildirmelidir. Bildirim yapılmaz ve ödemeyi bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen borçlu da aynı borcu bankaya öderse kefil rücu hakkını kaybedebilir; bu durumda bankaya karşı sebepsiz zenginleşme istemi ayrı kalır. Bu nedenle ödeme ve bildirim zincirini birlikte kontrol edin. İdarenin ayrıca hukuka aykırı bir işleminden doğan zarar iddianız varsa o başka bir hukuki ilişkidir; kefilin bankaya ödeme yapması tek başına onun alacağını idarenin borcu hâline getirmez.