Tüzel kişiler
Şirket hissesini sattım ama arsaya ilişkin kamulaştırma alacağını kendime ayırdım; bu anlaşma idareyi bağlar mı?
Şirket hissesini satmanız, şirkete ait taşınmazın kamulaştırma alacağını kendiliğinden size geçirmez. Ticaret şirketinin tüzel kişiliği ve malvarlığı ortaklarından ayrıdır. Hisse satış sözleşmesine “kamulaştırma parası eski ortakta kalır” yazılması, şirketin taraf olmadığı ve usulünce temsil edilmediği durumda, tek başına idarenin alacaklısını değiştirmez.
Önce anlaşmanın neyi düzenlediğini ayırın: Hisseyi alan kişinin size ayrıca bir ödeme yapmayı üstlenmesi, şirketin kamulaştırma alacağını size devretmesiyle aynı işlem değildir. İkinci ihtimalde alacağı devreden tarafın hak sahibi şirket olması ve şirket adına işlem yapan kişinin gerekli temsil yetkisini taşıması gerekir. Kendi adınıza yaptığınız hisse satışında, şirkete ait alacağı da kendi malınız gibi ayıramazsınız.
Alacağın devri bakımından Türk Borçlar Kanunu, kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça borçlunun rızası aranmadan devir imkânını; geçerlilik için de yazılı şekli düzenler. Bu genel kural, dosyadaki her gelecekteki veya çekişmeli bedel kaleminin sınırsız devredilebileceği anlamına gelmez. Devir belgesinin hangi şirkete, parsele, kamulaştırma dosyasına ve alacağa ilişkin olduğu, kapsamı ve varsa kısıtlamalar incelenmelidir.
Geçerli bir devir varsa bunun idareye, dava veya bankada ödeme talimatı bulunuyorsa ilgili dosyaya bildirilmesini sağlayın. Bildirilmemiş devirde borçlu, önceki alacaklıya iyiniyetle ödeme yaparak borcundan kurtulabilir. Bildirim ise geçersiz bir devri geçerli hâle getirmez; mevcut haciz, rehin veya başka hak çekişmelerini de kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Hisse satış sözleşmesiyle şirketin yetkili biçimde yaptığı devir belgesini ayrı ayrı inceletmek, idareden yalnız eski ortak sıfatıyla ödeme istemekten farklıdır.