Şirket taşınmazı kamulaştırıldı ama daha önce aktife alındığı tarih farklı istisna kurallarına denk geliyor; hangi geçiş hükmüne bakılır?

Kurumlar vergisi bakımından önce Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 16’ncı maddesindeki geçişi inceleyin. Bu hüküm, 15 Temmuz 2023’ten önce kurum aktifinde bulunan taşınmazlarla sonraki edinimleri aynı saymaz. Eski taşınmaz satış kazancı istisnasının yeni edinilen her taşınmaz için süresiz biçimde devam ettiğini varsaymayın; yalnız kamulaştırmanın bugün yapılması da eski edinimi otomatik olarak geçiş kapsamı dışına çıkarmaz.

Geçiş kapsamındaki bir taşınmaz için de sadece eski tarihte aktife alınmış olmak yeterli değildir. Önceki hükümlerdeki en az iki tam yıl aktifte bulunma, satış bedelinin öngörülen zamanda tahsili ve istisnaya konu kazancın özel fon hesabında tutulması gibi şartlar birlikte değerlendirilir. İstisna tahsilatın tamamına değil, koşulları sağlayan kazanç kısmına ilişkindir; eski bir belgedeki oranı bugünkü işleme doğrudan taşımayın.

Edinim sözleşmesi ve tapu zincirini, aktife giriş fişini, sabit kıymet kayıtlarını, kamulaştırma devir tarihini, tahsilatları ve fon hesabını aynı dosyada eşleştirin. Muhasebe hesabının sonradan değiştirilmesini gerçek edinim tarihi gibi kullanmayın. GİB’in rehberinde kamulaştırma işlemleri bu istisna bakımından değerlendirilebilen devirler arasında yer alsa da bu açıklama, sizin dosyanızdaki diğer koşulları kaldırmaz.

KDV için geçiş hükmü farklıdır: Eski taşınmaz satış istisnası yönünden KDV Kanununun geçici 43’üncü maddesi, yeni kamulaştırma istisnası yönünden ise ayrı hüküm ve yürürlük tarihi incelenir. Bir kurumlar vergisi geçiş şartının sağlanmaması, yeni kamulaştırma KDV istisnasının da mutlaka uygulanamayacağı anlamına gelmez. Muhasebecinizden her vergi için kullanılan hükmü, tarihleri ve sağlanan koşulları ayrı göstermesini isteyin.