Kamulaştırma nedeniyle işyeri kapalı kaldıktan sonra telafi çalışması isteniyor; bütün kayıp günler sınırsız telafi edilebilir mi?

Hayır. İşyerinin kapalı kaldığı bütün günler, daha sonra sınırsız ve ücretsiz ek çalışma yaptırılabilecek bir borç gibi görülemez. Önce kapanmanın nedenine ve çalışılmayan sürenin hangi hukuki durumda geçtiğine bakılır. İş Kanunu, zorunlu nedenle işin durması ve maddede belirtilen diğer durumlar için telafi çalışmasına imkân tanır; yalnız “taşındık” denilmesi her uygulamayı kendiliğinden uygun hâle getirmez.

Kanundaki genel telafi süresi dört aydır; Cumhurbaşkanının bu süreyi iki katına kadar artırma yetkisi ayrıca düzenlenmiştir. Günlük telafi çalışması üç saati geçemez ve günlük yasal çalışma sınırı da aşılamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz. Dolayısıyla kayıp süre çok olsa bile günlük sınırları kaldıran veya tatil günlerini serbestçe dolduran bir program kurulamaz.

Bu şartlara uygun telafi çalışması, kanuna göre fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz. Fakat işverenin işi kabul etmemesi ya da işin yapılmasını kendi kusuruyla engellemesi gibi durumlarda farklı kural gündeme gelir: Türk Borçlar Kanunu, bu sebeple çalıştırılmayan işçiden sonradan aynı işin yerine getirilmesinin istenemeyeceğini düzenler. Bu yüzden önceki kapanmanın niteliğini belirlemeden her saati telafi hanesine yazmak doğru değildir.

İşverenden hangi kapanma günlerinin neden telafi edildiğini, toplam süreyi ve uygulanacak gün-saat çizelgesini açıklamasını isteyin. Çizelgeyi normal çalışma saatleri, tatil günleri ve fiilen çalıştığınız sürelerle karşılaştırın. Sınırları aşan bir çalışmaya yalnız “telafi” adı verilmesi onu otomatik olarak hukuka uygun yapmaz. Ücret ve çalışma süresi itirazının da bu gerçek kayıtlar üzerinden değerlendirilmesi gerekir.