Çalışma hayatı
Kamulaştırma nedeniyle üretim durdu diye tüm personel çıkarılıyor; toplu işçi çıkarma bildirimi ayrıca gerekir mi?
Evet, koşulları oluşuyorsa toplu işçi çıkarmaya ilişkin bildirim ve işlemler ayrıca yapılmalıdır. Kamulaştırma, işyerindeki ekonomik veya yapısal değişikliğin nedeni olabilir; fakat bu usulü kendiliğinden kaldırmaz. Önce kaç kişinin, hangi işyerinden, hangi zaman aralığında ve hangi fesih yoluyla çıkarılacağını belirleyin.
İş Kanununa göre, bir aylık süre içinde bildirimli fesih yoluyla çıkarılacak işçi sayısı; 20–100 işçinin çalıştığı işyerinde en az 10, 101–300 işçinin çalıştığı işyerinde en az yüzde 10, 301 ve üzerinde ise en az 30 ise toplu çıkarma eşiğine ulaşılır. Aynı gün yerine farklı günlerde yapılması, bir aylık dönem içindeki sayımı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Sayı kadar kullanılan fesih yolunun da bu düzenlemeye girip girmediği önemlidir.
Olağan toplu çıkarma usulünde en az otuz gün önceden ilgili müdürlüğe, Türkiye İş Kurumuna ve işyeri sendika temsilcilerine yazılı bildirim öngörülür. Sebep, etkilenecek işçi sayısı ve grupları ile zaman aralığı açıklanır; temsilcilerle çıkarma ve olumsuz etkileri azaltma konuları görüşülür. İşyerinin bütünüyle kapatılıp kesin ve devamlı olarak faaliyete son verilmesinde ise ilgili müdürlüğe ve Türkiye İş Kurumuna en az otuz gün önceden bildirim ve işyerinde ilan yapılması şeklindeki özel usul uygulanır. Geçici taşınma arasını bu kesin kapanma hâliyle karıştırmayın.
İşçi listesini, fesih tarihlerini ve bildirimlerin ulaştığı tarihleri birlikte kontrol edin. Toplu çıkarma bildirimi, her çalışanın bireysel bildirim süresi, ücret ve tazminat hesabının yerine geçmez; iş güvencesi hükümlerini de etkisizleştirmez. “Bina kamulaştırıldı, herkesin çıkışını aynı gün verelim” yaklaşımı bu nedenle yeterli değildir. Gerçek kapanma veya devam planı belirlenerek toplu süreçle bireysel dosyalar birlikte yürütülmelidir.