Yıkım bedeli davam yeni bitti ama hangi yargının bakacağı yıllar önce kesinleşmişti; AYM iki kararı aynı tarih üzerinden mi inceler?

Her şikâyetin dayandığı karar ve kesinleşme tarihi ayrı incelenir. Yıkım bedeline ilişkin esas davanın yeni bitmesi, hangi yargı kolunun görevli olduğuna dair yıllar önce kesinleşmiş ayrı kararı kendiliğinden yeniden AYM incelemesine açmaz. Buna karşılık eski görev kararı bulunması, sonraki esas yargılamasında ortaya çıkan bütün şikâyetlerin de eski sayılmasını gerektirmez.

Anayasa Mahkemesi, yapı bedeliyle ilgili bir başvuruda bu ayrımı uygulamıştır. Uyuşmazlık Mahkemesinin görev konusunda verdiği karar, AYM’nin bireysel başvuruları incelemeye başladığı zaman sınırından önce kesinleşmişti. Görev kararına yönelik şikâyet zaman bakımından yetkisizlik nedeniyle incelenmemiş; daha sonra sonuçlanan bedel davasındaki gerekçe eksikliği ise ayrıca ele alınarak ihlal bulunmuştur.

Görev uyuşmazlığı kararını, bedel davasının esas kararını ve bunlara ilişkin kanun yolu kararlarını ayrı bir tarih çizelgesine koyun. Hangi şikâyetin hangi karara yöneldiğini açık yazın: Yanlış yargı kolunda yargılanma iddiasıyla, sonradan sunulan belirleyici belgenin cevapsız bırakılması aynı iddia değildir. Esas kararın tebliğ veya öğrenme belgesini de saklayın; zaman bakımından yetki ile başvuru süresine uyma farklı denetimlerdir.

Kanundaki zaman sınırı, 23 Eylül 2012 tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar üzerinden kurulmuştur. Eski kararın etkisinin bugün hissedilmesi tek başına yeterli değildir. Öte yandan sonraki her işlem de otomatik olarak eski kararın tekrarı sayılamaz; gerçekten yeni bir şikâyet ve nihai karar bulunup bulunmadığı dosyada gösterilmelidir. AYM’nin bir şikâyeti inceleyebilmesi, diğer kabul koşullarının sağlandığı veya davanın mutlaka kazanılacağı anlamına gelmez.