Kamulaştırma 1987'den önce yapılmış ama bedelin ödenip ödenmediği çok sonra görülen davada tartışılmış; AİHM iki dönemi aynı mı ele alır?

Hayır. Eski kamulaştırmanın yapıldığı tarihle, sonradan görülen davada bedelin gerçekten ödenip ödenmediğinin nasıl incelendiği ayrı meseleler olabilir. Bu nedenle yalnız eski işlemin tarihine veya yalnız en son kararın tarihine bakarak dosyanın tamamı için tek bir sonuç çıkarmayın.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin incelediği bir olayda kamulaştırma ve ek bedeli doğuran karar, Türkiye bakımından bireysel başvuruda zaman yönünden yetkinin başladığı 28 Ocak 1987 tarihinden önceydi. Mahkeme, o eski kamulaştırmanın hukuka uygunluğunu ve o dönemin tazminat yöntemini inceleme yetkisinin bulunmadığını belirtmiştir. Buna karşılık yıllar sonra açılan tapu davasında ödemenin doğrulanması için yapılan yargısal incelemeyi değerlendirmiştir.

O dosyada Yargıtay, ödeme araştırması yapılmasını istemiş; idare bazı ödeme belgeleri sunmuştu. Bankada bütün eski belgeler bulunamasa da ulusal mahkemelerin dosyadaki diğer belgeleri yeterli görmesini AİHM keyfî veya açıkça mantıksız bulmamıştır. Bu nedenle başvuru kabul edilemez bulunmuştur. Sonraki yargılama değerlendirilmiş olması, bütün eski işlemin yeniden denetlendiği veya ödeme yapılmadığının kabul edildiği anlamına gelmez.

Kamulaştırma tarihini, bedel hakkını doğuran kararın tarihini ve sonraki davada ileri sürdüğünüz ayrı şikâyeti açıkça gösterin. Sonraki dava yalnız eski işlemi tekrar tartışmaya mı açıyor, yoksa ödeme kanıtlarının değerlendirilmesine ilişkin ayrı bir sorun mu içeriyor? Kaynak karar bu ayrımı göstermektedir; her eski kamulaştırmanın yeni bir dava açılarak AİHM incelemesine sokulabileceğini söylememektedir.