Mahkeme parselasyonu iptal etti ama yol ve park yerinde duruyor; iptal kararı el atma sorununu kendiliğinden çözer mi?

Hayır. Parselasyonun iptal edilmesi, yolun veya parkın kendiliğinden kalktığı ve eski tapu düzeninin bütün sonuçlarıyla geri geldiği anlamına gelmez. Önce iptal kararının kapsamını, kesinleşme durumunu, hangi parsel ve dağıtımı etkilediğini belirleyin. İdarenin kararı yerine getirme yükümlülüğü vardır; buna karşılık sahadaki kullanımın ve tapu kayıtlarının nasıl düzeltileceği ayrıca işlem gerektirebilir.

İmar Kanununda kesinleşmiş mahkeme kararıyla iptal edilen uygulamalar için özel bir yol bulunur. Kamu hizmetine ayrılma, tahsis edilmiş imar parsellerinde yapı yapılması gibi hukuki veya fiilî imkânsızlıklar yüzünden kök parsellere dönüş yapılamayacağının yetkili onay merciince tespit edilmesi hâlinde, öncelikle tescilli imar parselleri üzerinden mahkeme kararını yerine getirecek yeni uygulama yapılabilir. Bu, belediyenin yalnız “park var, karar uygulanamaz” demesiyle kullanabileceği sınırsız bir istisna değildir.

Kanun, bu yolun mümkün olmaması durumunda da ayrı koşullar öngörür: Hak sahibinin muvafakatiyle yeni parselasyon üzerinden uygun yer tahsisi veya anlaşma olmazsa kök parseldeki yer ve uygulamadaki DOP kesintisi dikkate alınarak rayiç değer üzerinden ödeme gündeme gelir. Bu özel hükmü her iptal olayında otomatik tam arazi bedeli veya rızanız olmadan istediği yerde parsel verme yetkisi olarak okumayın. İşlemin tarihi ve hükmün somut dosyaya uygulanabilirliği ayrıca kontrol edilmelidir.

İptal kararını, eski ve yeni dağıtım cetvellerini, güncel tapuyu, yol ve parkın ölçümünü ve idarenin kararın uygulanmasına ilişkin bütün kararlarını isteyin. İdare yeni işlem yaptıysa mahkemenin belirlediği hukuka aykırılığı gerçekten giderip gidermediğini inceleyin. Kararın yerine getirilmemesi, kayıt uyuşmazlığı ve devam eden fiilî kullanımın giderimi birbirine bağlı fakat farklı meselelerdir; yalnız iptal kararının varlığıyla bütün taleplerin kendiliğinden karşılandığını varsaymayın.