Otoyol evime girmiyor ve ev hâlâ kullanılabiliyor; kamulaştırma gerekmiyor diye gürültüden doğan zararımı da reddedebilirler mi?

Hayır. Evinizin otoyol için alınmasına gerek bulunmaması, otoyolun size verdiği kanıtlanmış zararın da hiç incelenmeyeceği anlamına gelmez. Taşınmazın tamamının kamulaştırılması ile gürültü nedeniyle kullanımının etkilenmesi veya değerinin azalması farklı taleplerdir. Evin hâlâ kullanılabilir olması, özel ve olağanın ötesinde bir kayıp bulunmadığını tek başına göstermez.

Anayasa Mahkemesi, sonradan yanına viyadük yapılan konutlara ilişkin bir olayda bu ayrımı yapmıştır. Taşınmazın alınmasına veya kullanılamaz sayılmasına ilişkin iddialar kabul edilmemiş; buna karşılık bilirkişi gürültünün taşınmazın değerini düşürdüğünü belirlemişti. Davanın, yolun hukuka uygun yapılması ve konutun tümüyle kullanılamaz hâle gelmemesi gerekçeleriyle reddedilmesi yeterli görülmemiştir.

Mahkeme, kamu yararına yapılan yolun komşu taşınmazlara etkisini azaltacak makul tedbirlerin önemini vurgulamıştır. Buna rağmen giderilemeyen özel zararın malikin üzerinde bırakılması ayrıca değerlendirilmelidir. Bu sonuç her yol komşuluğunda ödeme yapılacağı veya taşınmazın tam bedelinin verileceği anlamına gelmez; olağan rahatsızlıkla somut ve aşırı külfet birbirinden ayrılmalıdır.

Yolun yapım tarihini, evinizin önceki kullanımını, gürültünün etkisini ve alınan tedbirleri teknik verilerle gösterin. Taşınmazın tümünün alınması talebiyle yalnız kullanım veya değer kaybının karşılanması talebini açıkça ayırın. Kaynak karardaki değer düşüş oranını kendi evinize aynen uygulamayın; AYM de o olayda tutarı doğrudan ödemeye değil, ihlalin giderilmesi için yeniden yargılamaya karar vermiştir.