Parselimin sadece bir bölümü imar planında; tüm taşınmazı aynı türden değerlendirmek doğru mu?

Parselin bir bölümünün imar planında olması, tamamının hiçbir ayrım yapılmadan aynı nitelikte değerlendirilmesini haklı göstermez. Önce planın türü, ilgili tarihteki sınırı ve kamulaştırılan bölümün bu sınırın hangi tarafında kaldığı belirlenmelidir. Özellikle uygulama imar planı sınırı parseli kesiyorsa, plan içindeki ve dışındaki alanların konumu ile yüzölçümü ayrı gösterilmelidir.

Bundan, plan dışında kalan her yerin mutlaka tarım arazisi sayılacağı sonucu da çıkmaz. O bölümün yerleşim, hizmet ve diğer nitelikleri ayrıca incelenir. Araştırma sonunda farklı nitelikte bölümler bulunduğu anlaşılırsa bunlara uygun değerleme yöntemleri ayrı uygulanır; aynı nitelikte kabul ediliyorsa da bunun somut gerekçesi açıklanır. Tek tapu numarası bulunması, taşınmazın her metrekaresinin ekonomik ve hukuki durumunun aynı olduğunu kanıtlamaz.

Onaylı plan paftası ve notları, kadastro paftası, parselin koordinatları ve kamulaştırma sınırı birlikte değerlendirilmelidir. Harita uzmanından aynı koordinat sisteminde hazırlanmış, plan içi ve dışı alanları metrekareleriyle gösteren bir çakıştırma istenmesi sorunu görünür kılar. Kısmi kamulaştırmada yalnız tüm parselin ne kadarının plan içinde olduğuna değil, fiilen alınan alanın hangi bölüme denk geldiğine bakın.

Raporda tek birim fiyat kullanılmışsa, alınan kısımların niteliğini ve hesabını ayrı açıklamasını isteyin. Kamulaştırma dışında kalan yerde ayrıca değer kaybı doğup doğmadığı başka bir hesap aşamasıdır; plan sınırından kaynaklanan nitelik farkıyla karıştırılmamalıdır. Sınır veya alan düzeltildi diye bedelin mutlaka artacağı söylenemez; amaç hangi alan için hangi yöntemin neden uygulandığını denetlenebilir hâle getirmektir.