İmar planım değerleme tarihinden sonra onaylandıysa geçmiş bedel hesabında kullanılabilir mi?

Değerleme tarihinden sonra ilk kez onaylanan bir imar planı, sırf rapor hazırlanırken yürürlükte olduğu için geçmiş tarihte de varmış gibi kullanılamaz. Olağan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında esas gün, idarenin belgeleri mahkemeye vererek davayı açtığı gündür. Planın onayı daha sonraysa, önce bu gün itibarıyla hangi planın ve hangi fiilî koşulların bulunduğu araştırılır.

Burada belgenin düzenlenme tarihi ile belgelediği durumun tarihi farklı olabilir. Bugün verilen bir belediye yazısı, parselin dava tarihinde daha eski bir onaylı planın içinde bulunduğunu doğrulayabilir. Bu, yeni planı geçmişe uygulamak değildir. Buna karşılık sonraki planın getirdiği yeni kullanım veya yapılaşma hakkını, önceki tarihte de mevcut saymak ayrı bir işlemdir ve yalnız güncel imar belgesine dayanılarak yapılamaz.

İdareden eski ve yeni planların pafta ve notlarını, onay kararlarını, yürürlük bilgilerini ve parselde hangi değişikliği yaptığını gösteren tarihsel imar durum yazısını isteyin. Eski planda bulunmayan bir yerin arsa niteliği iddiası varsa, o tarihteki yerleşim ve hizmet koşulları ayrıca araştırılmalıdır. Sonraki planın bulunması, önceki tarihte mutlaka arazi niteliği olduğu anlamına da gelmez.

Raporda kullanılan planın tarihini, raporun değerleme günüyle yan yana koyup çelişkiyi somutlaştırın. Mahkemeden tarihsel durumun açıklattırılmasını ve hesabın doğru tarihli verilere göre denetlenmesini isteyebilirsiniz. Buradaki açıklama olağan bedel tespiti davası içindir; kamulaştırmasız el atmada veya başka özel bir uyuşmazlıkta bedel ve nitelik için esas alınacak tarihler ayrıca belirlenmelidir. Sonradan onaylanan planla, daha önceki planın mahkemece iptal edilmesi de aynı sorun değildir.