Arsa-arazi ayrımı
Tarlam yalnız nazım imar planında kalıyorsa arsa hesabı istemek için neyi göstermeliyim?
Yalnız nazım imar planında yer almak, uygulama imar planında yapılaşmaya ayrılmış bir parselin bütün özelliklerine sahip olduğunuzu göstermez. Nazım plan genel kullanım kararlarını ve gelişme yönünü belirler; daha ayrıntılı uygulama planına esas olur. Bununla birlikte uygulama planı bulunmadığı için arsa değerlendirmesi istemenin her durumda imkânsız olduğu da söylenemez. İnceleme, taşınmazın ilgili tarihteki gerçek konumuna ve koşullarına yönelmelidir.
Arsa niteliği iddianızı desteklemek için nazım planın ne zaman ve hangi amaçla onaylandığını, parselin plandaki konumunu, yerleşime uzaklığını, çevredeki yapılaşma ve nüfus yoğunluğunu, gelişme hızını, ulaşım ve altyapı olanaklarını gösterin. Henüz hizmetlerden yararlanmayan ve yerleşim arasında bulunmayan nazım plan kapsamındaki bir yerde de inceleme burada bitmez: Bu verilerle, iskâna yönelik yapılaşma ve uygulama imar planına yakın zamanda alınma olasılığı araştırılır. Bu, gelecekteki her imar beklentisinin yeterli olduğu anlamına gelmez; geniş bir plan sınırı içindeki uzak tarla için somut dayanak gerekir.
Plan paftası ve notlarına ek olarak belediyeden ya da yetkili plan idaresinden, değerleme tarihine ilişkin parsel bazlı bilgi isteyin. Yol ve altyapının varlığını gösteren tarihli kurum kayıtları, hava fotoğrafları ve çevre yapılaşmasını gösteren belgeler yararlı olabilir. Raporun hangi tarihteki durumu esas aldığını kontrol edin; sonradan gelen hizmetleri geçmişte de varmış gibi göstermeyin. Kayıtlarda “hizmet alanında” yazması ile parselin gerçekten hizmetten yararlanması arasında fark varsa açıklatın.
Sonuç arsa yönündeyse uygun gerçek satışlarla emsal karşılaştırması, arazi yönündeyse net gelir hesabı yapılır. Nazım plandaki bir kullanım beklentisi, henüz bulunmayan bir binanın ya da işletmenin gelecekte sağlayacağı kazancın bugünkü kamulaştırma bedeline eklenmesini sağlamaz. İtirazınızı yalnız “nazım planda kalıyorum” diye değil, raporda eksik araştırılan somut özellikleri ve bunların yöntem seçimine etkisini belirterek sunun.