DOP alanı belediye binasına ayrılmış; kesinti tarihindeki kanun bu kullanıma izin veriyor muydu?

Kesinti tarihini ve işlemin dayanağını görmeden buna kesin “evet” denilemez. Belediye hizmet alanı bugün DOP ile karşılanabilecek kullanımlar arasında yer alsa da bugünkü listeyi eski bir kesintiye doğrudan uygulamak doğru değildir. Binanın belediyeye ait olması da tek başına o tarihte bedelsiz DOP alınabileceğini göstermez.

İmar Kanununda 10 Temmuz 2019 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik, DOP kapsamını yeniden düzenleyerek belediye hizmet alanını açıkça saymıştır. Daha eski uygulamaları inceleyen yargı kararlarında ise belediye hizmet alanları için kamu ortaklık payı yoluyla maliklerin hisselendirilmesi ve kamulaştırma ayrımı ele alınmıştır. Bu nedenle eski kayıtta alan DOP mu, maliklerin pay sahibi kaldığı KOP mu, yoksa ayrıca bağışlanmış bir yer mi, belirlenmelidir.

Yalnız tapuya tescil tarihini esas almak da yanıltabilir. Kanun, 2019 değişikliğinden önce onaylanmış fakat tescili tamamlanmamış parselasyonlarda hesaplanmış DOP ve KOP kesintilerine göre işlemlere iki yıl devam edilebilmesine ilişkin geçiş hükmü getirmiştir. Onay, hesap ve tescil tarihlerini birlikte inceleyin; bunu bugün başlayacak yeni bir iki yıllık süre olarak anlamayın.

Belediyeden ilk parselasyon kararını, dağıtım cetvelini, kesintinin türünü ve belediye binasına ilişkin plan kararını isteyin. Yer ilk başta yol veya park olarak ayrılıp sonradan belediye binasına çevrilmişse ilk edinimin hukuka uygunluğuyla sonraki kullanım değişikliğini ayrı değerlendirin. Güncel kanun da bu alanların öngörülen hizmetlerle ilgili tesisler dışında kullanılmasını sınırsız biçimde serbest bırakmaz. Tespit edilen aykırılığın giderimi ve başvuru yolu ise işlemin türüne göre belirlenir; yalnız tarih farkından otomatik iade veya bedel sonucu çıkarılamaz.