Yola giden arsam yerine başka parsel verdiler ama eski evimi de yıktılar; yeni arsa tahsisi evimin kullanım değerini de karşılamış sayılır mı?

Yeni arsa verilmesi, eski yerdeki evinizin bütün ekonomik değerinin de karşılandığını kendiliğinden göstermez. Arsanın düzenleme içindeki karşılığı ile üzerindeki yapının yıkılması nedeniyle doğan kayıp ayrı ayrı incelenmelidir. Bununla birlikte yeni tahsisi yok sayarak arsa bedelini ikinci kez istemekle, yapı yönünden karşılanmamış zararı istemek de aynı değildir.

Danıştayın incelediği bir dosyada maliklere parselasyon sonucunda başka yerlerden arsa verilmiş, eski yerde kalan yapı ise yol açılması nedeniyle yıkılmıştı. Mahkeme, yalnız enkaz bedeli verilmesini yeterli bulmamıştır. Yapının kullanımının taşıdığı ekonomik menfaatin değerlendirilmesi gerektiğini açıklamış ve istemin reddedilen kısmı yönünden kararı bozmuştur.

O dosyada yapı ruhsatsız olmakla birlikte yıkımın nedeni yol açılmasıydı. Danıştay, belirlenen bina bedelinden uzun yıllar kullanıma ilişkin değerin düşülerek gerçek zararın karşılanması gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle kararı, ruhsatsız her yapı için yeni bina yapım bedelinin tamamının ödeneceği şeklinde okumayın; yapının statüsü, yıkım sebebi ve kullanılan hesap yöntemi önemlidir.

Yeni parselin tahsis cetvelini, eski evin yıkımdan önceki durumunu ve kullanımını, yıkım kararını, değerleme raporlarını ve yapılmış ödemeleri toplayın. İdare “yerinizi verdik” diyorsa, bu karşılığın yalnız araziye mi yoksa yapıya ilişkin bir kalemi de içerip içermediğini açıklatın. Talebinizi, hangi kaybın karşılandığını ve hangisinin açıkta kaldığını ayırarak kurun.