Üç yıllık yem bitkisi tesisini yıllık ekilen ürün gibi değerlendirmek doğru mu?

Gerçekten çok yıllık yem bitkisi tesisi bulunan yerin, her yıl sökülüp yeniden ekilen tek yıllık ürün gibi değerlendirilmesi uygun olmayabilir. Önce bitkinin türü, tesisin fiilî varlığı, kuruluş tarihi ve hangi alanı kapladığı belirlenmelidir. “Üç yıllık” ifadesinin tesisin bugünkü yaşını mı, toplam üretim süresini mi anlattığı da açıklansın; bu iki bilgi aynı hesap sonucu doğurmaz.

Örneğin mevcut yoncalık, sıradan yıllık münavebe listesindeki diğer ürünlerle kendiliğinden karıştırılmamalıdır. Buna karşılık yalnız ileride yonca ekilebileceği ihtimalinden hareketle mevcut tarlanın yoncalık olduğu kabul edilemez. Ekim ve tesis kayıtları, geçmiş biçim ve verim bilgileri, sulama koşulları ile keşif bulguları mevcut kullanımın niteliğini göstermelidir.

Bilirkişi kuruluş dönemindeki işlemlerle sonraki yılların olağan bakım, sulama ve biçim giderlerini ayırmalıdır. Gerçekte her yıl yapılmayan bir tesis işlemi her yıl yeniden yapılmış gibi gider yazılmış mı; bir yıldaki birden fazla biçim ayrı üretim yılları sanılmış mı? Yerel tarım verilerindeki gider cetvelinin hangi dönemi kapsadığı ve tesis giderlerinin yıllık net gelir hesabında nasıl temsil edildiği açıklansın. Yalnız toplam masrafı üçe bölmek veya bütün yıllara aynı verimi yazmak, uygun yöntem seçildiğini tek başına göstermez.

Tesisin durumu, verim seyri ve olağan yararlanma süresi teknik dayanaklarla değerlendirilmelidir; her çok yıllık yem bitkisi için aynı süre veya sabit oran uygulanmaz. İlgili değerleme dönemine ait uygun fiyat ve gider verileriyle gerekçeli gelir hesabı isteyin. Bu inceleme, ağaçlı kapama bahçenin hesabının veya ayrıca ödenecek bir tesis bedelinin aynen uygulanacağı anlamına gelmez; aynı üretim değerinin iki kez eklenip eklenmediği ayrıca denetlenmelidir.