İşyeri kira gelirim binanın resmî maliyet hesabının yerine geçebilir mi?

İşyerinin kira getirisi, olağan kamulaştırmada binanın yapı maliyeti hesabının yerine kendiliğinden geçmez. Kanun, yapılarda resmî birim fiyatları, yapı maliyetini ve yıpranmayı esas alır. Arsa ve yapı unsurlarını ayırmadan aylık kirayı belirli bir sayıyla çarpmak, bu hesabın neden doğru olduğunu açıklamaz. Kira sözleşmeniz bulunması da tek başına binanın fiziksel değerini belirlemez.

Kira bedelinin neleri kapsadığını inceleyin: Yalnız boş bir dükkân mı, yoksa donanım, depo, başka alanlar veya işletmeyle ilgili haklar da mı kiralanmış? Mevcut kira kaydı kullanım biçimini ve ileri sürdüğünüz özellikleri anlamaya yardımcı olabilir; fakat sözleşmedeki bütün unsurlar yapı maliyeti değildir. Raporda kiradan hareket edilmişse bunun hangi değer veya hak için kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.

Bununla birlikte kira her kamulaştırma hesabında önemsiz değildir. Yargıtay, kısa süreli geçici irtifak örneklerinde, sürekli bir değer kaybı olmadığı durumda taşınmazın bulunduğu yer ve niteliklerine göre getirebileceği kirayı süreli kullanımın karşılığını belirlemede esas almıştır. Bu, binanın mülkiyetinin bütünüyle alınmasına ilişkin yapı maliyeti hesabından farklıdır. Geçici kullanım bedelini, kalıcı edinimin bedeline veya bütün işletme cirosuna eşitlemeyin.

Dosyanızda mülkiyet mi alınıyor, sürekli bir irtifak mı kuruluyor, yoksa belirli süreli kullanım mı söz konusu, önce bunu ayırın. Ayrıca geçmişteki hukuka aykırı kullanım veya başka bir işlem yüzünden kira kaybı talep ediyorsanız, o talebin dönemi ve hukuki dayanağı ayrı incelenir. “Kira yapı maliyetinin yerine geçmez” sonucu, her türlü kira kaybının reddedileceği anlamına gelmez; aynı dönem ve kaybın farklı adlarla iki kez hesaba katılmaması gerekir.